Βιοκλιματική Αρχιτεκτονική.


lebadia
Όλοι μας γνωρίζουμε ότι η οικοδομική δραστηριότητα είναι ένας σημαντικός ρυπογόνος παράγοντας ο οποίος καταναλώνει επίσης πρώτες ύλες, ενέργειας  και νερού, ενώ συμβάλει τα μέγιστα στην παραγωγή αποβλήτων και την εκπομπή αέριων ρύπων.

Εκτιμάται ότι η οικοδομική δραστηριότητα καταναλώνει το 16% των παγκόσμιων υδάτινων αποθεμάτων, το 30 – 40% της παγκόσμιας ενέργειας, ενώ δεσμεύει περισσότερο από το 50% των πρώτων υλών που εξάγονται.

Ως αποτέλεσμα της αυξημένης κατανάλωσης πρώτων υλών και ενέργειας, ο κατασκευαστικός κλάδος παράγει το 40 – 50% των απορριμμάτων που καταλήγουν στις χωματερές, ενώ είναι υπεύθυνος για το 20 – 30% των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, κυρίως διοξείδιο του άνθρακα, διοξείδιο του θείου και οξείδια του αζώτου. Επομένως η ανάπτυξη της  βιοκλιματικής αρχιτεκτονικής ήταν αναπόφευκτη.

erga9
Η  βιοκλιματική αρχιτεκτονική είναι κλάδος της αρχιτεκτονικής που απλά λαμβάνει υπ' όψη τις επιταγές της οικολογίας και της βιωσιμότητας.

Λέγοντας  «βιοκλιματικός σχεδιασμός» εννοούμε τον σχεδιασμό που  αποσκοπεί στην προστασία του περιβάλλοντος και των φυσικών πόρων. Το ζητούμενο δηλαδή  είναι η ανέγερση κτιρίων, π.χ. βιομηχανικών μονάδων, κτιρίων γραφείων, κτιρίων κατοικίας, σχεδιασμένων έτσι ώστε αφενός να καλύπτονται πλήρως οι ενεργειακές τους ανάγκες και αφετέρου να είναι μηδενική η επιβάρυνση του περιβάλλοντος με εκπομπές βλαβερών για το περιβάλλον αερίων.

10
Οι αρχές του βιοκλιματικού σχεδιασμού περιλαμβάνει συνοπτικά τα ακόλουθα στοιχεία :
• βελτιστοποίηση της χωροθέτησης
• κατάλληλη επιλογή οικοδομικών υλικών και προτίμηση της
• χρήσης φιλικών   προς το περιβάλλον προϊόντων
• ελαχιστοποίηση της κατανάλωσης μη ανανεώσιμων ενεργειακών πόρων
• προστασία και διατήρηση των υδατικών πόρων
• προώθηση της περιβαλλοντικής ποιότητας
• βελτιστοποίηση των πρακτικών λειτουργίας και συντήρησης

Το  όφελος που προκύπτει αν ακολουθήσουμε  την εφαρμογή βιοκλιματικού σχεδιασμού είναι πολυδιάστατο.

4
Κατά αρχή έχουμε εξοικονόμηση ενέργειας από την σημαντική μείωση απωλειών λόγω της βελτιωμένης προστασίας του κελύφους του κτιρίου και συμπεριφοράς των δομικών στοιχείων.

Μπορούμε να έχουμε την δυνατότητα παραγωγής θερμότητας μέσω των ηλιακών συστημάτων άμεσου η έμμεσου κέρδους  (Τοίχοι θερμικής αποθήκευσης) με συμβολή στις θερμικές ανάγκες των χώρων και μερική κάλυψη των απαιτήσεων θέρμανσης του κτιρίου.

sxedia
Το συνηθέστερο παθητικό ηλιακό σύστημα  άμεσου κέρδους βασίζεται στην αξιοποίηση των παραθύρων κατάλληλου προσανατολισμού. Όλα τα παθητικά ηλιακά συστήματα απαιτούν προσανατολισμό περίπου νότιο, ώστε να υπάρχει ηλιακή πρόσπτωση στα ανοίγματα κατά τη μεγαλύτερη διάρκεια της ημέρας το χειμώνα.

Επιπλέον, πρέπει να συνδυάζονται με την απαιτούμενη θερμική προστασία (θερμομόνωση) και την απαιτούμενη θερμική μάζα του κτιρίου, η οποία αποθηκεύει και αποδίδει τη θερμότητα στο χώρο με χρονική υστέρηση, ομαλοποιώντας έτσι την κατανομή της θερμοκρασίας μέσα στο εικοσιτετράωρο.

Μέσα από τέτοιους τρόπους δημιουργούνται  συνθήκες θερμικής άνεσης και μείωση των απαιτήσεων όσον αφορά στη ρύθμιση θερμοστάτη, σε χαμηλότερες θερμοκρασίες τον χειμώνα και υψηλότερες το καλοκαίρι, ενώ διατηρούμε  την θερμοκρασία του εσωτερικού αέρα σε επίπεδα υψηλά τον χειμώνα (και αντίστοιχα χαμηλά το καλοκαίρι), με αποτέλεσμα την μείωση του φορτίου για την κάλυψη των ενεργειακών απαιτήσεων από τα κλιματιστικά κατά την χρήση του κτιρίου.

Η οικολογική δόμηση δεν είναι κάτι καινούργιο, έχει τις ρίζες της στις βασικές αρχές της παραδοσιακής αρχιτεκτονικής. Τότε που η εργασία και η διαβίωση των ανθρώπων ήταν άμεσα συνδεδεμένη με φυσικό τους περιβάλλον. Χαρακτηριστικά παραδείγματα  οι οικισµοί της Τήνου που στην πλειονότητά τους δημιουργήθηκαν το 17ο αιώνα.

2
Οι Τηνιακοί τεχνίτες εκμεταλλευόμενοι έξυπνα το ανάγλυφο του εδάφους, προσανατολίζουν έτσι τα χωριά, ώστε να πετυχαίνουν την έκθεσή τους στον ήλιο, καλό αερισµό, αλλά παράλληλα την προστασία τους από τους δυνατούς ανέµους.

Η παρουσία δώµατος στα σπίτια οφείλεται στην έλλειψη χιονιού και στις έντονες βροχοπτώσεις, ενώ οι καµάρες στα σοκάκια των οικισµών προστατεύουν από τη βροχή και τον ήλιο.

Τα Τηνιακά σπίτια ξεχωρίζουν για την απλότητα και τη λειτουργικότητά τους. Είναι µικρά µε λιγοστά ανοίγµατα, τα οποία σπανίζουν στη βορινή όψη. Άλλωστε, αυτό είναι κύριο χαρακτηριστικό της µεσογειακής αρχιτεκτονικής.

Στα παλαιά χρόνια, το εξωτερικό των σπιτιών έµενε άβαφο για να µη διαφέρουν από το φυσικό τοπίο. Σήµερα, βάφεται λευκό ή µε ανοιχτά χρώµατα, βασικά για απολύμανση και αντανάκλαση ηλιακής ακτινοβολίας, ώστε να αποφεύγεται η υπερθέρμανση.

Τα οικολογικά υλικά είναι, κυρίως, το ντόπιο µάρµαρο και ο σχιστόλιθος, ενώ το ασβέστωµα χρησιμοποιείται για χτίσιμο, σοβάντισµα, διακόσμηση ή για την κάλυψη των ρωγµών. Το δάπεδο καλύπτεται µε σχιστόλιθους ή µε «πατηµένο» χώµα.

1
Όταν η παραδοσιακή αρχιτεκτονική μπήκε στο μικροσκόπιο των επιστημονικών αναλύσεων, έβαλε τις βάσεις για την βιοκλιματική αρχιτεκτονική στην Ελλάδα. Ο Άρης Κωνσταντινίδης, έδωσε αγώνες για να δούμε την απλότητα της σχεδιαστικής σύλληψης και τον εξορθολογισμό ενέργειας.

Αν αναρωτιέστε για την αναγκαιότητα κατασκευής μιας βιοκλιματικής κατοικίας, με κόστος κατασκευής υψηλότερο από αυτό της παραδοσιακής δόμησης, παραθέτουμε την έγκυρη άποψη του Μηχανικού Περιβάλλοντος Τριαντάφυλλου Δ. Βαΐτση.

Για ποιο λόγο, όμως, θα πρέπει να εξετάσω το ενδεχόμενο να φτιάξω ένα βιοκλιματικό σπίτι;
•  Τα βιοκλιματικά και γενικότερα τα χαμηλής ενεργειακής κατανάλωσης κτίρια βελτιώνουν την ποιότητα ζωής των ανθρώπων μέσα αλλά κι έξω από αυτά (η κατανάλωση ενέργειας έχει σαν συνέπεια την υποβάθμιση του περιβάλλοντος και την ελάττωση των ενεργειακών πόρων, κάτι που επηρεάζει και τις επόμενες γενιές).
• Αν το κτίριο σχεδιαστεί σύμφωνα με τις αρχές τις βιοκλιματικής αρχιτεκτονικής και λειτουργήσει ορθολογικά τότε σε κάποιο χρονικό διάστημα (είναι ανάλογο της επένδυσης που έχει γίνει), εξοικονομώντας ενέργεια θα «αποδίδει χρήματα» σε σχέση με τα συμβατικά κτίρια.

8
Προκειμένου να γίνει ευκολονόητος ο προηγούμενος ισχυρισμός θα αναφερθούμε σ' ένα παράδειγμα από ένα κείμενο του Κ. Σ. Τσίπηρα: «Σε συγκρότημα δύο εφαπτόμενων μεζονετών, μονωμένων σύμφωνα με τον ελληνικό κανονισμό θερμομόνωσης, συνολικής έκτασης 400 m² σε περιοχή της Αττικής, υπολογίστηκε ότι η μέγιστη αναγκαία ισχύς θέρμανσης είναι 22Kw, ενώ ψύξης 24kW, η δε ετησίως απαιτούμενη ενέργεια θέρμανσης είναι 44.000kWh και ψύξης 25.000kWh.

Το κόστος ενός συμβατικού συστήματος θέρμανσης - ψύξης (καλοριφέρ και κλιματιστικά) ανέρχεται σε 16.060 ευρώ ενώ το κόστος ενός συστήματος με γεωθερμική αντλία θερμότητας, με οριζόντιο γεωθερμικό εναλλάκτη κλειστού κυκλώματος και ενδοδαπέδια θέρμανση ανήλθε στις 23.344 ευρώ. Το κόστος λειτουργίας του συμβατικού συστήματος με τιμή πετρελαίου 0,33ευρώ/λίτρο και σύμφωνα με τα τιμολόγια της ΔΕΗ θα ανερχόταν σε 3.236 ευρώ το χρόνο, ενώ με τη γεωθερμική αντλία θερμότητας το λειτουργικό κόστος είναι 1.424 ευρώ. Έτσι η επιπλέον οικονομική επιβάρυνση της επένδυσης αποσβένεται σε οκτώ έτη».

pessada_kefallon
Μπορεί ο καθένας μας να ανάγει τα ποσά σε σημερινά και να κάνει νέους υπολογισμούς, οι οποίοι δεν είναι απαραίτητο να περιορίζονται μόνο στη γεωθερμία.
• Κατασκευάζοντας ένα κτίριο, σύμφωνα με τις βιοκλιματικές αρχές, το θωρακίζουμε προστατεύοντας έτσι από το κρύο και τη ζέστη.
• Συντελούμε στη μείωση των εκπομπών CO2 που ευθύνεται για το φαινόμενο του θερμοκηπίου.
• Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε τις περιβαλλοντικές πηγές μειώνοντας παράλληλα τα εσωτερικά φορτία.
• Η κατασκευή και διαμονή μας σ' ένα βιοκλιματικό κτίριο μας προσφέρει εκτός από την άνεση και ηθική ικανοποίηση για την επίτευξη όλων των προηγουμένων και άλλων μικρότερης σημασίας.

Στους ανασταλτικούς παράγοντες της βιοκλιματικής αρχιτεκτονικής ανήκουν ο φόβος της επιπλέον οικονομικής επένδυσης καθώς και η λανθασμένη αντίληψη τον περιορισμένων αρχιτεκτονικών μορφών που μπορεί να έχει ένα τέτοιο κτίριο.

Άλλες λεπτομέρειες όπως για παράδειγμα η θάμβωση αντιμετωπίζονται με τη χρήση κατάλληλων υλικών και σχεδιασμού και είναι προβλήματα όπως εκείνα που συναντάμε καθημερινά και στις συμβατικές κατασκευές.

Ας ζήσουμε σ' ένα καλύτερο κλίμα!



Δημοσίευση: Χριστίνα Κατσίκη
Θέμα: Άρθρα
Πηγή: cres.gr, s-ol-ar.gr, athenasmi.ca, cenerg.ensmp.fr, usgbc.org, wbdg.org, gwstr.gr, tsipiras.gr


sxediastiko