Bauhaus.


gropius5  
Ο όρος Bauhaus (μπαουχάους) μας παραπέμπει αρχικά στην σχολή Εφαρμοσμένων Τεχνών, αρχιτεκτονική και καλλιτεχνική σχολή που ιδρύθηκε και αναπτύχθηκε στην Γερμανία από τον Βέλγο ζωγράφο και αρχιτέκτονα Henry Clement Van de Velde (Ανρί βαν ντε Βέλντε) ο οποίος την διηύθυνε μέχρι το 1919 οπότε και διόρισε διάδοχό του, τον Walter Gropius (Βάλτερ Γκρόπιους).

Το 1919 η σοσιαλιστική συμμαχία της Θουριγκίας με πρωτεύουσα τη Βαϊμάρη, έδωσε άδεια στον Γκρόπιους να συγχωνεύσει τη Σχολή των Εφαρμοσμένων Τεχνών και την Ακαδημία Καλών Τεχνών, δημιουργώντας έτσι το Μπαουχάουζ, όπου όλες οι τέχνες συνέκλιναν με την αρχιτεκτονική.

Είχε δε καταλυτική επίδραση στην εξέλιξη της σύγχρονης αρχιτεκτονικής και του βιομηχανικού σχεδιασμού.Το όνομά της σχολής προήλθε από αντιστροφή της λέξης Hausbau (οικοδόμηση).

Η σχολή λειτούργησε σε τρεις διαφορετικές πόλης της Γερμανίας. Στη Βαϊμάρη από την ίδρυσή της έως το 1925, στο Ντεσάου από το 1925 έως το 1932 και στο Βερολίνο από το 1932 έως το 1933, υπό την διεύθυνση των Walter Gropius, Hannes Meyer και Mies van der Rohe αντίστοιχα. Οι αλλαγές τόσο στην έδρα όσο και στην ηγεσία της σχολής ήταν απόρροια των πολιτικών καταστάσεων της εποχής.

Ο Walter Gropius διευθυντής της σχολής από το 1919 έως το 1928, πρέσβευε το δόγμα «Τέχνη και τεχνολογία, μία νέα ενότητα» γιαυτό και ενδιαφερόταν πρωτίστως για την ένταξη του καλλιτέχνη στο κοινωνικό σώμα, υποστηρίζοντας τη μετατόπιση της σχολής προς τον βιομηχανικό σχεδιασμό. Η θέση του Γκρόπιους ήταν πως μια νέα ιστορική περίοδος ξεκινούσε με το τέλος του πολέμου και πως ένα νέο αρχιτεκτονικό ύφος θα έπρεπε να απεικονίσει και να συμβολίσει αυτήν την νέα εποχή, όντας λειτουργικό, φτηνό αλλά ταυτόχρονα με καλλιτεχνικές αξιώσεις. Ο Γκρόπιους επιθυμούσε να αναλάβουν το ρόλο των καθηγητών διακεκριμένοι και διάσημοι καλλιτέχνες, ακόμα και αν το έργο τους ήταν δυσπρόσιτο.

hannes_meyerΜεταξύ των πρώτων που δίδαξαν στη σχολή ήταν οι ζωγράφοι Johannes Itten (Γιοχάνες Ίτεν), Lyonel Feininger (Λάιονελ Φαινινγκερ), Paul Klee (Πωλ Κλέε) και Wassily Kandinsky (Βασίλι Καντίνσκι), καθώς και οι γλύπτες Gerhard Marcks (Γκέρχαρντ Μαρκς) και Oskar Schlemmer (Όσκαρ Σλέμερ)

Μετά την πολιτική απόφαση διακοπής τής λειτουργίας της σχολής της Βαϊμάρης, αρκετές γερμανικές πόλεις εξέφρασαν ενδιαφέρον να φιλοξενήσουν τη σχολή Μπαουχάους, μεταξύ αυτών το Μόναχο, το Αμβούργο, το Ντάρμσταντ και η Φραγκφούρτη, προκειμένου να συνεχιστεί το έργο της. Τελικά, η σχολή μεταφέρθηκε στο Ντεσάου, πόλη περισσότερο προοδευτική και βιομηχανική. Το κτίριο της σχολής στο Ντεσάου, καθώς και οι κατοικίες των δασκάλων που σχεδίασε ο Walter Gropius (Γκρόπιους), αποτέλεσαν την επιτομή της μοντέρνας αρχιτεκτονικής στη Γερμανία και κατατάσσονται στα σημαντικότερα κτίρια του 20ού αιώνα.

Η αλλαγή στην έδρα της σχολής συνοδεύτηκε από βαθύτερες διαφοροποιήσεις στον τρόπο λειτουργίας της. Η σχολή έλαβε επίσης τον τίτλο του Ινστιτούτου Σχεδιασμού (Hochschul für Gestaltung) και αναβαθμίστηκε στο ίδιο επίπεδο με άλλες ακαδημίες καλών τεχνών. Το Νοέμβριο του 1925, ο Γκρόπιους ίδρυσε την εταιρεία Μπαουχάους (Bauhaus GmbH), γεγονός που επέτρεπε την εμπορική εκμετάλλευση προϊόντων Μπαουχάους, ενώ από τον Απρίλιο του 1927 λειτούργησε τμήμα αρχιτεκτονικής, υπό την εποπτεία του Χάνες Μέγερ.

Στις αρχές του 1928 ο Γκρόπιους υπέβαλε την παραίτησή του, ως διευθυντής της σχολής, επιλέγοντας να εργαστεί ως αυτόνομος αρχιτέκτονας και τη διεύθυνση της σχολής ανέλαβε ο αρχιτέκτονας Χάνες Μέγερ, μέχρι τον Αύγουστο του 1930. Η προσήλωση του Μέγερ στις μαρξιστικές ιδέες και ο ισχυρός πολιτικός χαρακτήρας που αποκτούσε η σχολή, συνέβαλαν στην αποχώρησή του διευθυντή της, το 1930, και την αντικατάστασή του από τον Μις βαν ντερ Ρόε, που αποτελούσε επιφανές μέλος της γερμανικής αβαν-γκαρντ αρχιτεκτονικής.

polithronaΒασικά χαρακτηριστικά του Μπαουχάους ήταν η απλότητα, η λειτουργικότητα και η χρηστικότητα, με ιδιαίτερη έμφαση σε γεωμετρικές φόρμες και στο χρώμα. Η σχολή Μπαουχάους απέρριπτε κάθε περιττό διακοσμητικό στοιχείο, θεωρώντας πως η ίδια η πρώτη ύλη περιέχει ένα είδος φυσικής και εγγενούς διακοσμητικής ικανότητας.

Στόχος της σχολής Μπαουχάους ήταν η αναβάθμιση των προϊόντων μαζικής παραγωγής, όπως τα έπιπλα, αλλά και ολόκληρης της έννοιας της κατοικίας, αν και τάχθηκε αντίθετη στην τάση πλήρους εμπορευματοποίησης, κρατώντας τους καθηγητές που δίδασκαν έξω από τα στενά πλαίσια της παραγωγής, προτρέποντάς τους να θεωρούν το έργο τους έκφραση δημιουργικότητας και τέχνης.

Η βαθύτερη θεωρία πάνω στην οποία στηρίχθηκε και η εκπαιδευτική δομή της σχολής Μπάουχαους ήταν πως ο τελικός στόχος είναι ένα ολοκληρωμένο και ενιαίο κτίσμα. Με αυτό τον τρόπο, το κίνημα του Μπαουχάους προσπάθησε να ενοποιήσει την έννοια της τέχνης με τη διαδικασία της παραγωγής, υποτάσσοντας παράλληλα τα τεχνικά μηχανικά μέσα στην ανθρώπινη δημιουργικότητα.

Η σχολή αξιοποίησε την ανθρώπινη ατομική προσπάθεια στα πλαίσια μιας βιομηχανικής παραγωγής που στο παρελθόν ήταν απόλυτα τυποποιημένη.

Πηγές: Bauhaus-online, wikipedia, UNESCO,Mπαουχάους και Δημοκρατία της Bαϊμάρης της Χριστίνας Πετρινού, ιστορικού τέχνης
 
  Σύνταξη: Μίκα Παπαδοπούλου
Θέμα: Ιστορία της Αρχιτεκτονικής
 
 
 


 

 


sxediastiko