Ο Γερμανός αρχιτέκτονας Ludwig Mies van der Rohe.

 

rohe1  

Ο Γερμανός αρχιτέκτονας Μις φαν ντερ Ρόε (Ludwig Mies van der Rohe), θεωρείται από τους μεγαλύτερους αρχιτέκτονες του 20ού αιώνα, δίπλα στον Λε Κορμπυζιέ και στον Φρανκ Λόιντ Ράιτ. Επιδίωξε μια λογική προσέγγιση που θα καθοδηγούσε τη δημιουργική διαδικασία του αρχιτεκτονικού σχεδίου, και είναι γνωστός για τη χρήση των αφορισμών «λιγότερο είναι περισσότερο» και «ο Θεός είναι στις λεπτομέρειες».

Το πατρικό επώνυμό του ήταν Mies, πρόσθεσε όμως και το “van der Rohe“ που ήταν το επώνυμο της μητέρας του όταν πια ως διάσημος αρχιτέκτονας άρχισε να συνεργάζεται με την πολιτιστική ελίτ του Βερολίνου. Εργάστηκε από το 1905 στο Βερολίνο ως σχεδιαστής επίπλων στο πλευρό του Μπουρνό Πόλ και από το 1908 άρχισε την αρχιτεκτονική του σταδιοδρομία ως μαθητευόμενος στο τεχνικό γραφείο του Πέτερ Μπέρενς, όπου γνωρίστηκε με τον Βάλτερ Γκρόπιους και τον Λε Κορμπυζιέ, ως το 1912 όπου ήρθε σε επαφή με τις θεωρίες σχεδίου και τον προοδευτικό γερμανικό πολιτισμό. Στα χρόνια 1911-12 διευθύνει με εντολή του Μπέρενς την κατασκευή της γερμανικής πρεσβείας στην Πετρούπολη της Ρωσίας και το 1912 ιδρύει ανεξάρτητο αρχιτεκτονικό γραφείο.

Στα χρόνια 1925-26 σχεδιάζει με εντολή του κομουνιστικού κόμματος Γερμανίας τις επιτάφιες πλάκες των δολοφονηθέντων ηγετών Καρλ Λίμπκνεχτ και Ρόζαs Λούξεμπουργκ που τοποθετούνται στο προάστιο Friedrichsfelde του Βερολίνου. Στα χρόνια 1928-29 κατασκευάζεται από τον Μις φαν ντερ Ρόε το περίπτερο της Γερμανίας στην παγκόσμια έκθεση της Βαρκελώνης. Σε αυτή την έκθεση σχεδίασε ειδικά για το Βασιλικό ζεύγος της Ισπανίας τη σειρά Barcelona.
  9.1

Ο Μις φαν ντερ Ρόε διήυθυνε την σχολή Bauhaus από το 1930  εως το 1933. Yπό την διεύθυνσή του, η σχολή απελευθερώθηκε από την πολιτική. Η απόφασή του αυτή, τον οδήγησε σε έντονες αντιπαραθέσεις με τους αριστερούς φοιτητές. Η σχολή έκλεισε για λίγο και ο Μις φαν ντερ Ρόε, έκανε το Bauhaus ένα παραδοσιακό σχολείο της αρχιτεκτονικής με αυστηρές απαγορεύσεις πολιτικής δραστηριότητας ακόμα και με την ποινή της αποβολής.

Στο διάστημα που διετέλεσε διευθυντής της σχολής εισήγαγε μαζί με τον συνεργάτη του Λίλι Ράιχ την διδασκαλία του σχεδιασμού εσωτερικών και εκθεσιακών χώρων. Φρόντισε επίσης να αναπτυχθούν και τα εργαστήρια τυπογραφίας, διαφήμισης και φωτογραφίας.

Το 1932 η σχολή έκλεισε καθώς οι Ναζί πήραν τον έλεγχο του Ντεσσάου και θεώρησαν το ύφος Bauhaus μη πατριωτικό. Από εκεί μεταφέρθηκε για ένα σύντομο χρονικό διάστημα στο Βερολίνο και παρά τις ύστατες απεγνωσμένες προσπάθειες του Μις, έκλεισε οριστικά το 1933, μετά από εννέα μόνο μήνες λειτουργίας της.

roe  

Το 1934 συμμετέχει σε διαγωνισμό για το γερμανικό περίπτερο στις Βρυξέλλες, αλλά η πρότασή του απορρίπτεται από τον Χίτλερ προσωπικά. Η δυνατότητα εργασίας στη Γερμανία περιορίζεται σταδιακά, λόγω του επεκτεινόμενου ελέγχου των ναζί σε όλους τους τομείς του δημόσιου βίου. Το 1938 μεταναστεύει ο Μις φαν ντερ Ρόε στην Αμερική και γίνεται διευθυντής του Illinois Institute of Technology στο Σικάγο. Για 20 και πλέον χρόνια κατασκευάζει εντυπωσιακά οικοδομήματα στην Αμερική. Στα χρόνια 1965-68 επανέρχεται στη Γερμανία και κατασκευάζει την Εθνική Πινακοθήκη στο Βερολίνο (Nationagalerie Berlin). Θα λέγαμε ότι η επαγγελματική σταδιοδρομία του Μις φαν ντερ Ρόε χωρίζεται σε δύο περιόδους, σε αυτή της δράσης του στην Γερμανία και σε αυτή στην Αμερική.

Ο Μις φαν ντερ Ρόε μαζί με τον Βάλτερ Γκρόπιους και τον Λε Κορμπυζιέ, θεωρείται ευρέως ως ένας από τους πρωτοποριακούς της σύγχρονης αρχιτεκτονικής. Ο Μις φαν ντερ Ρόε όπως πολλοί από τους μετασύγχρονους επιδίωξε να καθιερώσει ένα αρχιτεκτονικό ύφος. Στην καριέρα του ως ελεύθερος επαγγελματίας σχεδίαζε σπίτια ανώτερης κατηγορίας στις παραδοσιακές γερμανικές μορφές. Θαύμασε τις ευρείες αναλογίες την τακτικότητα των ρυθμικών στοιχείων και έδωσε μεγάλη προσοχή στην σχέση μεταξύ των δημιουργημάτων του ανθρώπου και την φύση.

Ο Μις φαν ντερ Ρόε είχε ως στόχο ζωής την δημιουργία όχι μόνο ενός νέου αρχιτεκτονικού ύφους αλλά και μιας νέας αρχιτεκτονικής γλώσσας, που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για να αντιπροσωπεύσει την νέα εποχή των τεχνολογικών επιτευγμάτων και της παραγωγής. Θεωρούσε αναγκαία την δημιουργία μιας αρχιτεκτονικής που θα ήταν σε αρμονία με την εποχή της, όπως η γοτθική αρχιτεκτονική ήταν την εποχή του πνευματισμού.

rohe  

Περισσότερο από κάθε άλλο μοντερνιστή ο φαν ντερ Ρόε χρησιμοποίησε την φιλοσοφία ως βάση για την εργασία του. Δημιούργησε έτσι ένα επιδρών αρχιτεκτονικό ύφος εικοστού αιώνα, που το χαρακτήριζε ακραία σαφήνεια και απλότητα. Τα κτίρια αποπνέουν την καθαρότητα και την σαφήνεια της απλής, απλοϊκής θα έλεγε κανείς, γεωμετρικής δομής, όπου η ένταση δημιουργείται μέσα από την αυστηρότητα των περιγραμμάτων και την προσεγμένη αναλογία των επιμέρους στοιχείων.

Το “Less is more” είναι η άλλη προστακτική του, που οδήγησε στον υπέρτατο ορθολογισμό και στην ψυχρή ομορφιά των χαλύβδινων και γυάλινων δημιουργημάτων του, που πραγματοποιούνται χάρη στην τελειοποίηση της τεχνολογίας, της οποίας ο Μις αποδεικνύεται μεγαλοφυής γνώστης και χρήστης. Το πάθος του για την λεπτομέρεια φαίνεται στην επεξεργασία του προβλήματος της γωνίας, ενός πανάρχαιου προβλήματος από την εποχή του δωρικού ρυθμού. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε πως η Έπαυλη Τούγκεντατ που κατασκεύασε το 1930 στην Τσεχία κηρύχθηκε το 2001 Μνημείο Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς.

Επίσης τα κτίρια του χρησιμοποιούσαν σύγχρονα υλικά όπως ο βιομηχανικός χάλυβας και γυαλί για να καθορίσουν τον αυστηρό αλλά κομψό χώρο. Ανέπτυξε την χρήση της εκτεθειμένης δομής χάλυβα και γυαλιού για να εσωκλείσει και να καθορίσει τον χώρο. Προσπάθησε για μια αρχιτεκτονική με ελάχιστα πλαίσια στην δομική διάταξη και σε ισορροπία με την απαιτούμενη ελευθερία του ανοιχτού χώρου. Χαρακτήριζε τα κτίρια του “skin and bones” αρχιτεκτονική.

Τέλος είναι γνωστός για την χρήση αφορισμών όπως “Less is more” και “God is in details”.

 

 

 

 

  Δημοσίευση: Μίκα Παπαδοπούλου
Θέμα: Ιστορία της Αρχιτεκτονικής

Πηγή: Βικιπαίδεια, tugendhat.eu, IBM, Farnsworth museum

 

 




sxediastiko