Αυτοί δεν είναι σαν εμάς. Το παρελθόν και το μέλλον της μετανάστευσης.

aftoi den einai san emasΠολλοί πιστεύουν ότι η μετανάστευση είναι ένα φαινόμενο κυρίως των ημερών μας. Κι όμως, είναι παλιό όσο η ίδια η ανθρωπότητα. Η μετανάστευση είναι συνυφασμένη με την ανάδυση του πολιτισμού. Οι ανθρώπινες κοινωνίες, ωστόσο, αντιδρούσαν συνήθως αρνητικά στους νεοφερμένους. Ίσως ήταν ο αρχέγονος φόβος για τον "βάρβαρο", τον απολίτιστο κι απειλητικό ξένο...

Σήμερα ζούμε μια εποχή ταχύτατων αλλαγών: την εποχή της παγκοσμιοποίησης. Και η μετανάστευση παραμένει ένας από τους βασικούς μηχανισμούς της ανθρώπινης προόδου. Αλλά ο φόβος για τον "βάρβαρο" ζει και σήμερα, το ίδιο όπως παλιά.

Στον δημόσιο διάλογο συνήθως παραβλέπεται πως κάθε επιστημονική ανάλυση του φαινομένου της μετανάστευσης καταλήγει -σχεδόν μονότονα- στο ίδιο συμπέρασμα. Η διεθνής μετανάστευση ωφελεί τους πάντες: τις χώρες προέλευσης, τις χώρες προορισμού, τους ίδιους τους μετανάστες. Οι εκκλήσεις για περιορισμό της μοιάζει να προδίδουν άγνοια συνδυασμένη με φόβο.

Υπάρχει όμως και κάτι άλλο: στις πλούσιες χώρες οι πολίτες κάνουν λίγα παιδιά και ζουν πολλά χρόνια. Ο πληθυσμός τους γερνάει και σύντομα θ' αρχίσει να συρρικνώνεται. Την ίδια στιγμή, η δεξαμενή των μεταναστών, που ακόμα φαντάζει ανεξάντλητη, θ' αρχίσει γρήγορα να στερεύει. Η έλευση μεταναστών σήμερα αντιμετωπίζεται ως πρόβλημα. Αύριο θα γίνει το ζητούμενο. Και, ως συνήθως, κερδισμένες θα βγουν οι κοινωνίες που ήξεραν να προνοούν...

Η μελέτη που υπογράφουν οι Ιαν Γκόλντιν (διευθυντής της Σχολής Μάρτιν του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης και αντιπρόεδρος της Παγκόσμιας Τράπεζας), Τζέφρι Κάμερον (απόφοιτος του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης και ανώτερος σύμβουλος του υπουργείου Εξωτερικών και Διεθνούς Εμπορίου του Καναδά) και Μίρα Μπαλαρατζάν (απόφοιτος του Πανεπιστημίου του Κέμπριτζ και ερευνήτρια στο Κέντρο για τη Μετανάστευση, την Πολιτική και τη Κοινωνία, του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης) αφορά και την Ελλάδα στην οποία γίνονται και αρκετές αναφορές.

Ποιος μπορεί να ξεχάσει τους μετανάστες τις Αμερικής, της Αυστραλίας ή της Γερμανίας? Η εποχή των Gastarbeiter στην Γερμανία ξυπνά μνήμες σε πολλές Ελληνικές οικογένειες.

«Το πρόγραμμα για προσωρινά φιλοξενούμενους εργάτες (Gastarbeiter) που εφάρμοσε η Δυτική Γερμανία ήταν ένα από τα μεγαλύτερα και πιο περίπλοκα στην Ευρώπη. Η χώρα αυτή υπέγραψε διμερείς συμφωνίες με την Ιταλία (1955), την Ελλάδα (1960), την Τουρκία (1961), την Πορτογαλία (1964) και τη Γιουγκοσλαβία (1968) για την απασχόληση ανειδίκευτων εργατών στον ραγδαία αναπτυσσόμενο βιομηχανικό της τομέα. Το Ομοσπονδιακό Γραφείο Εργασίας ίδρυσε παραρτήματα στις χώρες αυτές, τα οποία ήλεγχαν τις δεξιότητες των υποψηφίων, τους υπέβαλλαν σε ιατρικές εξετάσεις και εξέταζαν τα ποινικά τους μητρώα. Στη συνέχεια, μετέφεραν τις ομάδες των εργατών στη Γερμανία, όπου οι εργοδότες που τους είχαν ήδη προσλάβει παρείχαν τα πρώτα μέσα για την εγκατάστασή τους».

Οι συγγραφείς παραθέτουν ένα σχόλιο από το βιβλίο «The age of migration - International population movements in the modern world» των Stephen Castles και Mark Miller: «Οι Γερμανοί ιθύνοντες αντιλαμβάνονταν τους μετανάστες ως μονάδες προσωρινής εργασίας. Οι εργοδότες μπορούσαν να τους προσλάβουν, να τους χρησιμοποιήσουν και να τους στείλουν πίσω στην πατρίδα κατά βούληση».


goldin ianΟ Ian Goldin είναι διευθυντής της Σχολής Μάρτιν του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης. Η σχολή εξετάζει σε διεπιστημονική βάση τα προβλήματα που θα μας απασχολήσουν τον 21ο αιώνα και τις μελλοντικές προοπτικές σε πεδία αιχμής, από την ιατρική και την ενέργεια έως το περιβάλλον και την παγκόσμια διακυβέρνηση. Διετέλεσε αντιπρόεδρος της Παγκόσμιας Τράπεζας, διοικητής της Τράπεζας Αναπτύξεως της Νότιας Αφρικής, στέλεχος της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης, αλλά και σύμβουλος του Νέλσον Μαντέλα. Τελευταία του βιβλία είναι τα "Divided Nations" (2013) και "Globalization for Development: Meeting New Challenges" (2012).
Geoffrey Cameron







O Geoffrey Cameron είναι απόφοιτος του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης. Διετέλεσε ερευνητής στη Σχολή Μάρτιν του ίδιου πανεπιστημίου και ανώτερος σύμβουλος του Υπουργείου Εξωτερικών Σχέσεων και Διεθνούς Εμπορίου του Καναδά.


image preview-1





Η Meera Balarajan είναι απόφοιτος του Πανεπιστημίου του Καίμπριτζ, από το οποίο έλαβε και το διδακτορικό της δίπλωμα. Διετέλεσε ερευνήτρια στη Σχολή Μάρτιν του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, στο Κέντρο για τη Μετανάστευση, την Πολιτική και την Κοινωνία (COMPAS) και σε άλλα ερευνητικά ιδρύματα του Ηνωμένου Βασιλείου. Έχει επίσης εργαστεί για τον ΟΗΕ και για διάφορες μη κυβερνητικές οργανώσεις στην Ινδία.

Συγγραφέας: Ίαν Γκόλντιν, Τζάφρι Κάμερον, Μίρα Μπαλαρατζάν
Ξενόγλωσσος τίτλος: EXCEPTIONAL PEOPLE: HOW MIGRATION SHAPED OUR WORLD AND WILL DEFINE OUR FUTURE
Μετάφραση: Ελένη Αστερίου
Επιμέλεια: Νίκος Κουμπιάς, Παναγιώτης Σουλτάνης
Εκδότης: ΠΕΚ (ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΡΗΤΗΣ)

logo-3d-small