Να σηκωθούμε όρθιοι.

na-sikothoume-orthioiH επιμονή στην οικονομική ανάγνωση του «ελληνικού προβλήματος» είναι ανούσια. Η οικονομική κρίση δεν είναι αιτία, αλλά συνέπεια του προβλήματος. Κι εμείς αντί να χτυπάμε τη ρίζα του κακού, παλεύουμε να φυλαχτούμε από τους καρπούς του.

Το δίλημμα «αριστερά ή δεξιά» έχει νόημα μόνο στις αναπτυγμένες κοινωνίες. Η δική μας βρίσκεται σε προηγούμενο στάδιο. Είναι βυθισμένη στον Μεσαίωνα του παραλογισμού. Πρώτα πρέπει να ξεφύγει από αυτόν και μετά να αναζητήσει αριστερότερους ή δεξιότερους δρόμους. Μόνο αν, ως κοινωνία, επαναφέρουμε τη λογική στη ζωή μας, θα μπορέσουμε να σηκωθούμε όρθιοι. Αυτό είναι το πολιτικό πρόταγμα της εποχής.
 

Γιατί η κοινωνία συγχέει το σωστό με το λάθος, το καλό με το κακό; Μελετώντας ορισμένες χαρακτηριστικές ιστορίες νεοελληνικής τρέλας, λύνουμε εδραιωμένες παρεξηγήσεις:  
• Ο λαός είναι ένας και ενιαίος ή χωρίζεται σε ομάδες με διαφορετικά και αντικρουόμενα συμφέροντα, που η πολιτική καλείται να διευθετήσει;
• Αν η ιδιοκτησία είναι το Άγιο Δισκοπότηρο του νεοφιλελευθερισμού, γιατί το «χαράτσι» της ΔΕΗ και η υπερφορολόγηση βαφτίζονται νεοφιλελεύθερα μέτρα;
• Ποιος είναι ο θεματοφύλακας του δημόσιου συμφέροντος; H εκάστοτε κυβέρνηση που εκλέγει η πλειοψηφία ή οι συνδικαλιστικές ενώσεις που ελέγχονται από τη μειοψηφία;
• Οι ενέργειες και η ρητορική των συνδικαλιστικών ενώσεων αποσκοπούν στην ανατροπή του καπιταλισμού ή στη διασφάλιση προνομίων εντός του καπιταλισμού; Κι αν έχουμε όλοι προνόμια, σε βάρος ποίων τα έχουμε;
• Νόμος είναι το δίκαιο του εργάτη, ταξιτζή, αγρότη κ.ά., ή ό,τι ψηφίζει η εκλεγμένη Βουλή;

Στον τόπο που γέννησε τη Λογική, κυριαρχεί ο παραλογισμός. Να πώς θα τον νικήσουμε.


EΙΣΑΓΩΓΗ
Μισή ώρα στη Βομβάη.
Το μεσημεριανό ραδιόφωνο αναμασά τις κοινοτοπίες για τα οικονομικά αίτια της κρίσης, είμαι ακινητοποιημένος μπροστά στο Ζάππειο κι απ’ το διπλανό αυτοκίνητο μια κοπέλα ρωτά αν έχει πορεία. Προφανώς είναι άμαθη από τη συγκεκριμένη τοποθεσία τη συγκεκριμένη ώρα.
Αλλιώς θα ήξερε ότι έχει κίνηση πάντα, επειδή στη δεξιά λωρίδα παρκάρουν αμέτρητα τουριστικά λεωφορεία. Κι όταν καμιά φορά μαζεύονται πολλά και γεμίζει, τότε κλείνουν και τη μεσαία. Τις δοξασμένες μέρες του 2004 παραχωρήθηκε χώρος στάθμευσης των τουριστικών λεωφορείων χαμηλά στη Συγγρού, στο ύψος της Καλλιθέας.
Αλλά οι οδηγοί τους βαριούνται να πάνε ως εκεί. Έτσι, αφού αφήσουν τους τουρίστες στην αρχή της Αρεοπαγίτου, διασχίζουν παράνομα τρεις λωρίδες, για να βγουν αριστερά στο φανάρι μετά τους Στύλους του Ολυμπίου Διός, στρίβουν παράνομα αριστερά στο Κολυμβητήριο, κάνουν παράνομα επιτόπου στο Καλλιμάρμαρο και ύστερα παρκάρουν παράνομα μπροστά στο Ζάππειο.
Όταν κάποτε φτάνω στην Αμαλίας, διαπιστώνω ότι είναι επίσης φρακαρισμένη, γιατί τα λεωφορεία έχουν παρκάρει και εκεί, ακριβώς δίπλα στην πινακίδα της Τροχαίας που απαγορεύει τη στάθμευση. Στρίβω δεξιά προς την Πλάκα κι έρχομαι φάτσα με έναν ποδηλάτη που κατεβαίνει ανάποδα τον μονόδρομο. Οι ποδηλάτες γκρινιάζουν –και δικαίως– ότι οι εποχούμενοι δεν τους υπολογίζουν, παραβλέπουν όμως ότι στην υπόλοιπη Ευρώπη οι ποδηλάτες σέβονται τον ΚΟΚ και δεν προσβλέπουν σε έναν συνδυασμό επιδεξιότητας και φιλανθρωπίας των υπολοίπων για να επιβιώσουν. Τον αποφεύγω με μια οριακή τιμονιά της τελευταίας στιγμής- τώρα πρέπει να βρω να παρκάρω. Αλλά πού να παρκάρω;

  Οι μεγάλοι είναι μεγάλοι μόνο και μόνο επειδή εμείς είμαστε γονατιστοί.
Ας σηκωθούμε!


Pierre Victurnien Vergniaud , 1792

Η Πλάκα έχει θέσεις ελεγχόμενης στάθμευσης εδώ και δεκαετίες. Όμως, την περιοχή λυμαίνονται ορδές ταξιτζήδων, οι οποίοι παρκάρουν στις θέσεις των κατοίκων, καθώς επίσης και σε πεζοδρόμια, πλατείες, πεζοδρόμους.
Οι περισσότεροι φορτώνουν εμπόρευμα από τα κρουαζιερόπλοια στον Πειραιά και με 100 ευρώ τούς φέρνουν στην Πλάκα, τους περιμένουν μια ωρίτσα και τους γυρνάνε πίσω. Κι επειδή το καλοκαίρι κάνει ζέστη, την ώρα που οι ταξιτζήδες πίνουν φραπέ στα παγκάκια, αφήνουν τα ταξί να δουλεύουν σταματημένα με ανοιχτό τον κλιματισμό, ώστε να τα βρουν δροσερά μόλις επιστρέψουν.
Προφανώς δεν λυπούνται το πετρέλαιο, αφού ο ετήσιος φόρος εισοδήματος που πληρώνουν είναι λίγο μεγαλύτερος από τις μηνιαίες κρατήσεις ενός μέσου υπαλλήλου. Ο οποίος υπάλληλος προσπαθεί να εργαστεί ή να ξεκουραστεί έχοντας τα σταματημένα ταξί να ξερνάνε καμένο ντίζελ κάτω από το παράθυρό του όλη μέρα.
Συνεχίζω να κάνω κύκλους στα στενά, αφού οι κίτρινες Μερσεντές είναι παντού. Ξέρω ότι, αν αναγκαστώ να παρκάρω εκεί όπου απαγορεύεται, η δημοτική αστυνομία (εάν δεν απεργεί) θα με γράψει. Βεβαίως, οι δημοτικοί ποτέ δεν γράφουν τους ταξιτζήδες χρησιμοποιώντας τη μόνιμη επωδό: «Μεροκάματο βγάζει ο άνθρωπος». Ενώ οι μόνιμοι κάτοικοι, για να μένουν εδώ, θα είναι απόγονοι του μαυραγορίτη που στην Κατοχή πουλούσε αλευρόσκονη αντί για κινίνο, οπότε βάλ’ τους μια κλήση, για να μάθουν. Σοσιαλιστική αναδιανομή α λα γκρέκα...
Κάποια στιγμή εγκλωβίζομαι πίσω από έναν Πακιστανό ο οποίος δυσκολεύεται να σπρώξει το βαρυφορτωμένο καρότσι του στον ανήφορο. Τα λεπτά περνούν κι εγώ μετράω αδικήματα: o άνθρωπος βρίσκεται μάλλον παράνομα στη χώρα, μετακινεί ένα καταφανώς κλεμμένο αντικείμενο, το οποίο έχει γεμίσει με άλλα κλεμμένα
αντικείμενα, τα οποία θα πουλήσει σε έναν κλεπταποδόχο, ο οποίος τα εμπορεύεται παρανόμως. Κι όλα αυτά συμβαίνουν πεντακόσια μέτρα από το Κοινοβούλιο και το Προεδρικό Μέγαρο, δηλαδή στην καλύτερα φυλασσόμενη περιοχή της πόλης.
Τελικά, βρίσκω θέση πίσω από έναν ξεχειλισμένο κάδο σκουπιδιών, δίπλα στο ακατάληπτο γκραφίτι που βρομίζει ένα φρεσκοβαμμένο νεοκλασικό. Πλησιάζω στο σπίτι μου και βάζω το κλειδί στην εξώπορτα. Παρατηρώ ότι λείπει το μπρούντζινο ρόπτρο της πόρτας. Προφανώς κάποιος το έκλεψε και τώρα βρίσκεται πεταμένο σ’ ένα καρότσι σούπερ μάρκετ που οδεύει προς το χυτήριο. Ίσως να ήταν
και στο ίδιο καρότσι που πριν από λίγο με καθυστερούσε.
Σκέφτομαι τις κοινοτοπίες του ραδιοφώνου κι αναρωτιέμαι πόσο ρηχή είναι η επιμονή στην οικονομική ανάλυση της κρίσης. Η κρίση οφείλεται στο οικονομικό ναυάγιο ή στην καθολική ανομία, που τριάντα χρόνια τώρα πότισε την κοινωνία ως τα σπλάχνα; Και ποιος ευθύνεται γι’ αυτήν; Η Μέρκελ, ο Σκόμπι ή ο Μωάμεθ ο Πορθητής;
Κι αν όντως η ανομία είναι η ρίζα του προβλήματος, γιατί ασχολούμαστε διαρκώς και μόνο με τους καρπούς του;
Τι πάει να πει ανομία; Aνομία σημαίνει ότι η πολιτεία θεσπίζει νόμους τους οποίους δεν περιφρουρεί και η κοινωνία δεν εφαρμόζει. Και κανείς δεν εγκαλεί την πολιτεία για την αμέλειά της και κανείς δεν τιμωρεί την κοινωνία για την παρανομία της. Και όλοι μαζί κατηφορίζουμε προς τη ζούγκλα. Σύμφωνα με μια αφελή και δήθεν αριστερή αντίληψη, η τήρηση των νόμων απηχεί συντηρητικές, ξεπερασμένες νοοτροπίες, τις οποίες ορισμένοι φαντάζονται ότι εμείς ως προοδευτική και πρωτοποριακή χώρα έχουμε εγκαταλείψει. Όμως η αντίληψη αυτή δεν είναι αφελής. Είναι βλακώδης! Και δεν είναι αριστερή, είναι λαϊκίστικα αριστερή, του είδους του λαϊκισμού που διέλυσε ό,τι απέμενε όρθιο στη χώρα.





NA-SHKOTHOYME-ORTHIOI-1

Ο Γιώργος Ν. Πολίτης γεννήθηκε το 1972 στην Αθήνα. Σπούδασε δημοσιογραφία και φιλοσοφία στην Ελλάδα και τη Βρετανία. Είναι επίκουρος καθηγητής Κοινωνικής Φιλοσοφίας στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Από το 1991 συνεργάζεται με ελληνικά και διεθνή περιοδικά, εφημερίδες και τηλεοπτικές εκπομπές. Έργα του: “Bakunin’s Social Philosophy” (2006), “Μπαρούτι και Μέλι” (2008, μυθιστόρημα), “Ελευθερία και Εξουσία” (2010), “Το δικαίωμα της πολιτικής ανυπακοής” (2012), “Έννοιες και όροι του Κορνήλιου Καστοριάδη (2013), “Να σηκωθούμε όρθιοι” (2014).

Τίτλος: Να σηκωθούμε όρθιοι
Υπότιτλος: Η επανάσταση της κοινής λογικής
Συγγραφέας: Γιώργος Ν. Πολίτης
Εκδότης: ΨΥΧΟΓΙΟΣ

logo-3d-small