Η ηθική του οίκτου

I ITHIKH TOY OIKTOYΟ οίκτος είναι ένα προβληματικό ζήτημα. Το συναίσθημα που βρίσκεται στην καρδιά της αρχαίας ελληνικής τραγωδίας έχει προκαλέσει έντονη διαμάχη τόσο στην ελληνορωμαϊκή αρχαιότητα όσο και στη νεώτερη Ευρώπη.

Ορισμένοι νεώτεροι φιλόσοφοι, ασπαζόμενοι το γενικό ήθος των Ελλήνων τραγικών ποιητών, υποστηρίζουν ότι ο οίκτος είναι ένα πολύτιμο κοινωνικό συναίσθημα χωρίς το οποίο θα ήταν δύσκολο να ιδρυθούν σωστές πολιτικές κοινότητες.

Ο Ζαν-Ζακ Ρουσσώ, αφιερώνοντας ένα ολόκληρο βιβλίο, τον Αιμίλιο, στον οίκτο και στον κοινωνικό του ρόλο, συνδέει στενά αυτό το συναίσθημα με την ίδια τη δυνατότητα δημοκρατικής διακυβέρνησης λέγοντας ότι συνομαδώνει τους ανθρώπους γύρω από τη σκέψη της κοινής τους αδυναμίας και τρωτότητας, υπονομεύοντας τις ιεραρχίες που βασίζονται στο αξίωμα, την κοινωνική θέση και τον πλούτο.

Άλλοι, ακολουθώντας τον Πλάτωνα και τους Έλληνες και Ρωμαίους Στωικούς -και προσθέτοντας κάποια δικά τους επιχειρήματα- υποστηρίζουν ότι ο οίκτος διαβρώνει την πολιτική δομή και παράγει κακούς πολίτες - πλαδαρούς, νωθρούς και μαλθακούς.

Martha NussbaumΗ Μάρθα Νάσμπαουμ γεννήθηκε στη Νέα Υόρκη το 1947. Σπούδασε θέατρο και κλασικές σπουδές στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης (NYU) και έκανε μεταπτυχιακές σπουδές στη φιλοσοφία, στο Χάρβαρντ.
Μετά το γάμο της με τον Alan Nussbaum τη δεκαετία του '70, ασπάστηκε τον Ιουδαϊσμό και βάφτισε την κόρη τους Ραχήλ (η οποία διδάσκει σήμερα Ιστορία στο Evergreen State College).
Σήμερα κατέχει την έδρα Ernst Freund Distinguished Service Professor of Law and Ethics στο Πανεπιστήμιο του Σικάγο.
Το συγγραφικό της έργο αναφέρεται σε θέματα πολιτικής φιλοσοφίας και φιλοσοφίας του δικαίου, κλασικής φιλοσοφίας, ηθικής, φύλου, φεμινισμού, αλλά και δικαιωμάτων των ζώων, και περιλαμβάνει σημαντικά έργα. όπως: "For Love of Country", 1996 ελλ. έκδοση: "Υπέρ πατρίδος: πατριωτισμός ή κοσμοπολιτισμός;", Scripta, 1999. "Sex and Social Justice", 1998 (από κοινού με τον Juha Sihvola, ελλ. έκδοση: "Φύλο και κοινωνική δικαιοσύνη", Scripta, 2005). "Sleep of Reason: Erotic Experience and Sexual Ethics in Ancient Greece and Rome" 2001, 2002 (επιμ., από κοινού με τον Juha Sihvola). "Not for Profit: Why Democracy Needs the Humanities", 2010 (ελλ. έκδοση "Όχι για το κέρδος", Κριτική 2013) κ.ά.

Τίτλος: Η ηθική του οίκτου
Ξενόγλωσσος τίτλος: The morality of pity
Συγγραφέας: Martha C. Nussbaum
Μετάφραση: Φώτης Τερζάκης - Γεράσιμος Λυκιαρδόπουλος
Εκδότης: Έρασμος

logo-3d-small