Ο βασιλιάς έρχεται όποτε του καπνίσει

o vasilias erxetai opote tou kapnisei...Εδώ τα πράγματα φαλτσάρουν. Τη σκηνή αυτή δεν την έχεις ξαναδεί. Δεν έχεις ξαναζήσει τέτοια αποχώρηση βραδινή. Μόνο στο μυαλό, με τρόμο, την έφερνες περιστασιακά, σαν μαύρο ενδεχόμενο, σαν απευκταίο κακό, σαν τη θύμηση του θανάτου που έρχεται και δηλητηριάζει καλές στιγμές. Όπως έφυγε και κείνος θα φύγω κάποτε κι εγώ, σκεφτόσουν τότε που αναγνώριζες τα ίχνη του προηγούμενου – τότε στην αρχή – κι ένιωθες ένα αδιόρατο τσίμπημα στο στήθος. Ο άνθρωπος δεν είναι φτιαγμένος για πολλούς, για αλλεπάλληλους χωρισμούς. Οι πολλές πρόβες θανάτου νεκρώνουν την καρδιά.

Ο ΕΡΩΤΑΣ έρχεται όποτε του καπνίσει, αλλά από μόνος του δεν φτάνει για να στεριώσει σχέση. Όποτε της καπνίσει έρχεται η δουλειά, η ευτυχία, ακόμα και η έμπνευση. Η ξαφνική έκλαμψη που φωτίζει την ύπαρξή μας. Ο βασιλιάς βίος παίρνει πίσω ό,τι έχει χαρίσει, πάλι όποτε του καπνίσει. Μια συλλογή διηγημάτων πάνω στην ευθραυστότητα των ανθρώπινων σχέσεων, την αδυναμία μιας γενιάς να σχετιστεί, να διαχειριστεί τη φθορά, αλλά και να πενθήσει την απώλεια, να ξεμυτίσει απ' τη μοναξιά της.

Ο έρωτας είναι από τα ουσιώδη της ζωής (πιθανώς το ουσιωδέστερο) που σκοτώσαμε στο όνομα της ελευθερίας, στο όνομα της απελευθέρωσης του ανθρώπου από αναχρονιστικούς κοινωνικούς περιορισμούς. Γιατί λόγω ιστορικής διαστροφής ταυτίσαμε την ελευθερία με την ατομική κατοχύρωση, εκείνη δηλαδή την αυτάρκεια που αρδεύεται από τα νερά της ισχύος. Έτσι, από πολύ νωρίς, απ’ την απαρχή δηλαδή των νεότερων χρόνων –μια νεότητα που εδράστηκε σε αυτήν ακριβώς την ανώριμη πράξη– τοποθετήσαμε τον άνθρωπο στο επίκεντρο του σύμπαντος, ταυτίζοντάς τον με το κέντρο του κόσμου, αποθεώνοντας το «Εγώ» του.

Έτσι, ταυτίζοντάς τον με την ατομική ηδονή, σκοτώσαμε τον έρωτα ο οποίος, μιλώντας πάλι μεταφορικά, συνίσταται αντίθετα στο να σκοτώνει κανείς το «Εγώ» του. Κι έτσι καταλήξαμε ανέραστοι εν πολλοίς καταναλωτές εφήμερων ηδονών. Κι οι σχέσεις μας, ένας ψυχοφθόρος φαύλος κύκλος εναλλαγής συντρόφων, τον οποίο αδυνατούμε να σπάσουμε, καθώς αδυνατούμε να απεγκλωβιστούμε από το ίδιο μας το θωρακισμένο «Εγώ». Που ξέρει μονάχα να απαιτεί και να κερδίζει. Έναν φαύλο κύκλο συνοδευόμενο από ένα θανατερό αίσθημα ερήμωσης το οποίο κατακλύζει τον θηρευτή της ηδονής για την ηδονή, που σταδιακά βυθίζεται σε έναν πυρίμαχο κυνισμό, εντυπωσιακά ανθεκτικό στις θερμοκρασίες εκείνες όπου εξανεμίζεται και ο τελευταίος κόκκος ανθρωπιάς.

Ο βασιλιάς έρωτας δεν είναι μια αυθύπαρκτη οντότητα με τη δική της αυτόνομη βούληση και τις δικές της παραξενιές που έρχεται και φεύγει όποτε του καπνίσει. Γιατί, αν αφήσουμε κατά μέρος τις παρομοιώσεις, τι είναι κατά βάθος ένας βασιλιάς, αν όχι ο πιο ανελεύθερος άνθρωπος, η παραμικρή κίνηση του οποίου ρυθμίζεται από κάποιο απρόσωπο πρωτόκολλο;

spiros-yannarasΟ Σπύρος Γιανναράς γεννήθηκε το 1972 στην Αθήνα. Σπούδασε γαλλική φιλολογία και θεωρία της λογοτεχνίας στο Παρίσι. Εργάστηκε για δέκα χρόνια στην εφημερίδα Καθημερινή γράφοντας κείμενα (κυρίως για το βιβλίο, τη φωτογραφία και τα εικαστικά) και παίρνοντας συνεντεύξεις από Έλληνες και ξένους συγγραφείς.
Έχει συνεργαστεί με αρκετά λογοτεχνικά περιοδικά, όπως η Νέα Εστία, το Εντευκτήριο, η Ευθύνη, το Φρέαρ, L'atelier du roman κ.ά., δημοσιεύοντας κυρίως βιβλιοκριτικές και διηγήματα.

Έχει εκδώσει τις συλλογές διηγημάτων Ο λοξίας (Ίνδικτος, 2008) και Ζωή χαρισάμενη (Πόλις, 2011). Ασχολείται με την κριτική βιβλίου και τη μετάφραση. Έχει μεταφράσει Pierre Assouline, Paul Auster, Laurent Mauvignier, Michel Houellebecq.

Τίτλος: Ο βασιλιάς έρχεται όποτε του καπνίσει
Συγγραφέας: Σπύρος Γιανναράς
Επιμέλεια: Σταύρος Πετσόπουλος
Φωτογραφία εξωφύλλου: Paul Strand, Λευκό άλογο, Λουτσάρα, Ιταλία, 1953
Εκδότης: Εκδόσεις ΑΓΡΑ
Πηγή: Βιβλιοπαρουσιάσεις ert.gr