Το δωμάτιο του Τζοβάνι

to-domatio-tou-tzovaniΣημαδεμένος από μια ομοφυλοφιλική εμπειρία στην εφηβεία του, ο Ντέιβιντ, ένας νεαρός Αμερικανός, αναζητώντας την εσωτερική του ισορροπία, θα καταλήξει στο Παρίσι της δεκαετίας του 1950. Στη διάρκεια της νύχτας που θα φέρει τον τραγικό επίλογο της ιστορίας του, ο Ντέιβιντ μας αφηγείται την παράλληλη σχέση του με τον Τζοβάνι και την αρραβωνιαστικιά του, την Έλα, την πάλη του ανάμεσα στην ερωτική επιθυμία και τη συμβατική ηθική, τη σύγκρουση ανάμεσα στην αλήθεια του κορμιού και τα ψέματα του μυαλού.

Το κλασικό αυτό αφήγημα πάθους και θανάτου, το οποίο εκδόθηκε το 1956 και αντικατοπτρίζει την προσωπική πάλη του ίδιου του συγγραφέα με τη σεξουαλική αμφισημία, παραμένει ένα συγκλονιστικό βιβλίο χάρη στην απλότητα του δραματικού του ιστού και στην ένταση με την οποία εκτυλίσσεται η πλοκή του, αποκαλύπτοντάς μας άγνωστες πτυχές της ανθρώπινης καρδιάς.


Το βιβλίο δεν αφορά τόσο την ομοφυλοφιλία όσο το τι συμβαίνει όταν είσαι τόσο φοβισμένος, που τελικά δεν μπορείς να αγαπήσεις κανέναν.

Τζέιμς Μπόλντουιν

Ο Αφροαμερικανός Τζέιμς Μπόλντουιν τάραξε τα νερά της πουριτανικής του πατρίδας δημοσιεύοντας στα μέσα της δεκαετίας του 1950 το "Δωμάτιο του Τζοβάνι", το υπέροχο μυθιστόρημά του. Ένα βιβλίο που διατηρεί ακέραιη την ηθική αιχμηρότητά του μισόν αιώνα αργότερα. [...]

Τι το καθιστά τόσο ιδιαίτερο; Πρώτα απ' όλα, η παντελής έλλειψη ηθικολογίας στην αφήγηση - και μάλιστα από Αμερικανό συγγραφέα, γεγονός που αυξάνει δραστικά τη σημασία από το ανδραγάθημα του Μπόλντουιν. [...]

Έπειτα, η ίδια η πρόζα του Μπόλντουιν. Τόσο ρευστή και τόσο σφριγηλή ταυτόχρονα. Κρίμα που αυτός ο συγγραφέας δεν έχει γίνει γνωστός στην Ελλάδα. [...] Γνωρίστε τον λοιπόν και χαρείτε τον.

Πέτρος Τατσόπουλος, Τα Νέα, Βιβλιοδρόμιο, 24-25/9/2005

Στην πρώτη μας νιότη μάθαμε να ταυτίζουμε τον συγγραφέα με την τόλμη, με τη διακινδύνευση. Αξίζει, σκεφτόμασταν, να βάζεις το κεφάλι σου στον τορβά, για να διανοίξεις στους αναγνώστες σου έναν ορίζοντα ελευθερίας, να τους κοινωνήσεις ένα όραμα αντισυμβατικό, που να αγκυλώνει ηθικά και πνευματικά.Αργότερα, πολλοί από μας, εγκατέλειψαν ένα τέτοιο αίτημα• ωστόσο, οι συγγραφείς που αγαπήσαμε τότε, εξακολουθούν να μας στοιχειώνουν.

Ένας απ' αυτούς ήταν και ο Τζέιμς Μπόλντουιν [...] Μαύρος, ομοφυλόφιλος, ιεροκήρυκας από τα 14 του και πολιτικά στρατευμένος, φίλος του Μάλκολμ Χ και του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ, ο Μπόλντουιν έγραψε με την ενδόμυχη επιθυμία να επανασυνδέσει το άτομο με την κοινωνία, να του προσδώσει μιαν αξία πέρα από αυτήν του καθαρού ντετερμινισμού ή της θυματοποίησης.

Τα μυθιστορήματά του, έχοντας βαθύτατη συνείδηση της αποξένωσης του ατόμου, επενδύουν στην αξία της αυτονομίας και της ελεύθερης βούλησης - όταν μάλιστα το θέμα τους είναι ο έρωτας ανάμεσα σε δύο άνδρες, όπως στο "Δωμάτιο του Τζοβάνι", το αποτέλεσμα είναι άκρως ενδιαφέρον, ιδίως αν συνειδητοποιήσουμε ότι το βιβλίο γράφτηκε σε μιαν εποχή άκρατου πουριτανισμού, το 1956. Αξίζει να ξαναδιαβάσουμε τον Μπόλντουιν και τα πικρά του μυθιστορήματα γεμάτα βία, πόνο και απόγνωση.

Κατερίνα Σχινά, Ελευθεροτυπία, Βιβλιοθήκη, 30/9/2005


james baldwinΟ Τζέιμς Μπόλντουιν γεννήθηκε στο Χάρλεμ της Νέας Υόρκης στις 2 Αυγούστου του 1924. Το πρώτο του μυθιστόρημα, "Go Tell It on the Mountain", εκδόθηκε το 1953. Ζωντανεύοντας τις εμπειρίες του ως νεαρού ιεροκήρυκα στους δρόμους του Χάρλεμ, γνώρισε αμέσως επιτυχία και ακολούθησε το "Giovanni's Room", που ερευνά το ζήτημα του ομοφυλοφιλικού έρωτα με ευαίσθητο και επιβλητικό τρόπο. Το Δωμάτιο του Τζοβάνι εξεδόθη το 1956 σε μια Αμερική που κλυδωνίζονταν από το ρατσισμό και την κοινωνική ανισότητα και το Publishing Triangle το κατέταξε δεύτερο στα εκατό καλύτερα βιβλία της gay λογοτεχνίας.

Το "Another Country" (1963) προκάλεσε λογοτεχνική έκρηξη και το 1964 ακολούθησαν δύο βιβλία το "Nobody Knows my Name" και το "Notes of a Native Son", τα οποία περιέχουν αρκετές από τις ιστορίες και τα δοκίμια που του χάρισαν φήμη τόσο στην Αμερική όσο και στην Ευρώπη. Το "Nobody Knows my Name" επιλέχτηκε από την Αμερικανική Ένωση Βιβλιοθηκών ως ένα από τα σημαντικότερα βιβλία της χρονιάς εκείνης. Το "Going to Meet the Man" ήταν η πρώτη συλλογή διηγημάτων του Τζέιμς Μπόλντουιν. Εξέδωσε συλλογές δοκιμίων, μεταξύ των οποίων "The Fire Next Time" (1963), "Nothing Personal" (1964), "No Name in the Street" (1971), "The Devil Finds Work" (1976), "Evidence of Things not Seen" (1983) και έγραψε δύο θεατρικά έργα: "The Amen Corner" (1955) και "Blues for Mr Charlie" (1965). Στα μυθιστορήματα του συγκαταλέγονται τα "If Beale Street Could Talk" (1974), "Little Man, Little Man" (1975) και "Just Above my Head" (1979).
Παρότι "μαύρος και ομοφυλόφιλος", ο Τζέιμς Μπόλντουιν συμμετείχε ενεργά στο κίνημα για τα δικαιώματα των μαύρων και κέρδισε βραβεία, υποτροφίες και επιχορηγήσεις, ενώ το 1986 παρασημοφορήθηκε από τη Λεγεώνα της Τιμής.
Πέθανε το 1987 στο σπίτι του στη Γαλλία. Η νεκρολογία των "Times" έγραφε: "Τα καλύτερα έργα του αντέχουν σε σύγκριση με οτιδήποτε εκδόθηκε την ίδια εποχή στις Ηνωμένες Πολιτείες", ενώ το "Newsweek" τον χαρακτήρισε ως "έναν οργισμένο συγγραφέα η ευφυΐα του οποίου ήταν τόσο προκλητική και η γραφή του τόσο καλαίσθητη, ώστε δεν άργησε να γίνει ο μαύρος συγγραφέας που οι λευκοί φιλελεύθεροι δεν έπαψαν να φοβούνται".


Τίτλος: Το δωμάτιο του Τζοβάνι

Τίτλος πρωτοτύπου: Giovanni's Room
Συγγραφέας: James Baldwin
Μετάφραση: Τερέζα Βεκιαρέλλη
Εκδότης: Μεταίχμιο

logo-3d-small