Δεύτερη πραγματεία περί κυβερνήσεως

defteri-pragmateia-peri-kiverniseosΤίτλος: Δεύτερη πραγματεία περί κυβερνήσεως
Υπότιτλος: Δοκίμιο με θέμα την αληθινή αρχή, την έκταση και τον σκοπό της πολιτικής εξουσίας

Το έργο του John Locke Δύο πραγματείες περί κυβερνήσεως αποτελεί όχι μόνο τη βασική έκθεση της πολιτικής θεωρίας του Άγγλου φιλοσόφου, αλλά και ένα από τα κλασικά κείμενα της ευρωπαϊκής πολιτικής παράδοσης. Σε αυτό θεμελιώνεται η πολιτική ιδεολογία που έγινε γνωστή με το όνομα φιλελευθερισμός και η οποία εδώ και αιώνες επιδρά αποφασιστικά στη διαμόρφωση των δυτικών κοινωνιών. Ο Locke, αφού αναίρεσε στην Πρώτη Πραγματεία την επιχειρηματολογία του Sir Robert Filmer υπέρ της ελέω Θεού απολυταρχίας, στη Δεύτερη Πραγματεία προχωρεί στην ανάπτυξη μιας διαφορετικής, και τολμηρής στις συνεπαγωγές της, θεωρίας της πολιτικής νομιμότητας, του χαρακτήρα της κοινωνίας και της οργάνωσης της πολιτείας.

Στο έργο αυτό επιχειρεί να επαναπροσδιορίσει τις βασικές έννοιες της πολιτικής θεωρίας –όπως την έννοια της φυσικής κατάστασης των ανθρώπων, της ιδιοκτησίας, του κοινωνικού συμβολαίου, του χαρακτήρα της πολιτείας και των θεσμών που την απαρτίζουν, καθώς και τις σχέσεις των εξουσιών μεταξύ τους– με κανονιστικό αίτημα την αξία της ελευθερίας και την περιφρούρηση των δικαιωμάτων του ατόμου.

  Αν ένας ηγεμόνας χρησιμοποιεί την εξουσία του εναντίον του λαού του, τότε ο λαός έχει το δικαίωμα να τον αντιμετωπίσει με Βία.
Ο σωστός τρόπος για να αντιμετωπιστεί η παράνομη βία της εξουσίας είναι η ίδια η Βία.

John Locke
Δοκίμια περί διακυβερνήσεως

Εισάγει πρώτος την ιδέα της εξουσίας ως καταπιστεύματος, τη διάκριση των εξουσιών και την ιδέα της επανάστασης στις περιπτώσεις που οι φορείς της εξουσίας παραβιάζουν το καταπίστευμα και καταπατούν τη διάκριση των εξουσιών.

Η ελληνική έκδοση συνοδεύεται από εκτενή εισαγωγική μελέτη και σχόλια, καθώς και από βιβλιογραφικές αναφορές που θα βοηθήσουν τον αναγνώστη να εμβαθύνει στη μελέτη τόσο του έργου αυτού όσο και της φιλελεύθερης πολιτικής παράδοσης γενικότερα.

Ο μεταφραστής και επιμελητής της ελληνικής έκδοσης Πασχάλης Μ. Κιτρομηλίδης, είναι ομότιμος καθηγητής της Πολιτικής Επιστήμης στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Τα κυριότερα βιβλία του στα ελληνικά περιλαμβάνουν: Νεοελληνικός Διαφωτισμός. Οι πολιτικές και κοινωνικές ιδέες (1996), Ιώσηπος Μοισιόδαξ, β΄ έκδοση (2004), Πολιτικοί στοχαστές των νεοτέρων χρόνων, στ΄ έκδοση (2007), Νεότερη Πολιτική Θεωρία. Θεωρίες της ελευθερίας (2016). Έχει τιμηθεί με το Βραβείο Eξαίρετης Πανεπιστημιακής Διδασκαλίας (2016) και με το Αριστείο Ιστορικών και Κοινωνικών Επιστημών της Ακαδημίας Αθηνών (2018).

john lockeΟ John Locke γεννήθηκε στις 29 Αυγούστου του 1632 στο Wrington του Somerset και πέθανε στις 28 Οκτωβρίου του 1704 στο Oates του Essex.  
Άρχισε τις σπουδές του στο κολλέγιο Westminster και τις συνέχισε στο Christ Church της Οξφόρδης, όπου σπούδασε φιλοσοφία, θεολογία, χημεία και ιατρική.
Έγινε λέκτορας αρχαίων Ελληνικών στο ίδιο κολλέγιο αλλά απολύθηκε για τις πολιτικές του ιδέες.
Από το 1667 συνδέθηκε με την οικογένεια του Ashley Cooper, κόμητα του Shaftesbury, ανέλαβε την εκπαίδευση του γιου του και συμμερίστηκε την πολιτική τύχη του.
Από το 1675 ως το 1679 παρέμεινε στη Γαλλία. Το 1683 κατέφυγε ως πολιτικός εξόριστος στην Ολλανδία, απ' όπου επέστρεψε μετά την Ένδοξη Επανάσταση του 1688 και ανέλαβε διάφορα δημόσια αξιώματα, από τα οποία παραιτήθηκε οριστικά για λόγους υγείας το 1700.
Ο John Locke αποτελεί τον κύριο αντιπρόσωπο του αγγλικού κινήματος του εμπειρισμού. Μαζί με τον Ντέιβιντ Χιουμ (1711-1776) και τον Τζωρτζ Μπέρκλεϋ (1684-1753) σχηματίζει το τρίπτυχο των φιλοσόφων του αγγλικού Διαφωτισμού και του επερχόμενου εμπειρισμού.
Η πολιτική του φιλοσοφία ότι ο λαός έχει το δικαίωμα της αντίστασης επηρέασε σε μεγάλο βαθμό την Αμερικανική Επανάσταση, το Σύνταγμα των Ηνωμένων Πολιτειών, την Γαλλική Επανάσταση καθώς και το πρώτο Σύνταγμα της Γαλλίας, και με αυτόν τον τρόπο τα Συντάγματα των περισσοτέρων φιλελευθέρων κρατών.
Κύρια έργα του: A Letter on Toleration (1689), An Essay concerning Human Understanding (1689), Two Treatises of Government (1690), Some Thoughts concerning Education (1693), On the Reasonableness of Christianity (1695).

Τίτλος: Δεύτερη πραγματεία περί κυβερνήσεως

Υπότιτλος: Δοκίμιο με θέμα την αληθινή αρχή, την έκταση και τον σκοπό της πολιτικής εξουσίας
Ξενόγλωσσος τίτλος: Second Treatise of Government (1690) © 1988, Cambridge University Press
Συγγραφέας: John Locke
Μετάφραση-Επιμέλεια: Πασχάλης Μ. Κιτρομηλίδης
Εκδότης: Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης

logo-3d-small