Το προτελευταίο σκαλοπάτι.

zorz-sarri p01

Στην σημερινή βιβλιοπαρουσίαση, δεν θα παρουσιάσουμε έναν νέο τίτλο βιβλίου, αλλά ένα αρκετά παλαιότερο, καταθέτοντας με αυτόν τον τρόπο τον σεβασμό μας, αλλά και τιμώντας την μνήμη της μεγάλης μας Ζωρζ Σαρή.

Όπως ακριβώς έκανε και η συγγραφέας, που έγραψε και αφιέρωσε αυτό το βιβλίο, σε έναν άνθρωπο που της σημάδεψε την ζωή. Στην μητέρα της. Χαρίζοντάς της με αυτό τον τρόπο την αθανασία των λογοτεχνικών ηρώων.

Η Έμμα-η ηρωίδα του βιβλίου- γεννήθηκε και έζησε τα πρώτα ευτυχισμένα παιδικά της χρόνια στο Σαιν Λουί της Σενεγάλης. Μέχρι τα οκτώ της χρόνια, η προστατευτική αγκαλιά των γονιών της, της έντυνε τα παραμύθια με χρυσόσκονη και έκανε την ζωή της να φαντάζει ονειρεμένη. Όλα αυτά μέχρι τα οκτώ της χρόνια που πέθανε ξαφνικά ο Βίκτωρ, ο πατέρας της, προδομένος από την καρδιά του. Από εκείνη την στιγμή και μετά χάθηκε η χρυσόσκονη από την παραμυθένια της ζωή.

Η Έμμα που είχε την ατυχία να μοιάζει στον πατέρα της, βάρυνε ψυχολογικά την Ελένη, την μητέρα της, η οποία μη αντέχοντας το ξαφνικό και το αναπάντεχο πόνο από τον θάνατο του άντρα της, προφασίζονταν διάφορες δουλειές, για να την παίρνει όλο και λιγότερο στην αγκαλιά της.

zorz-sarri p04

Η δωδεκάχρονη πλέον Έμμα, τέσσερα χρόνια μετά από τον θάνατο του πατέρα της, πάει στο Παρίσι για να συνεχίσει τις σπουδές της. Στα δεκάξι της και μετά το πέρας των σπουδών της, επιστρέφει στην Σενεγάλη, προσπαθώντας μέσα από τα βιβλία και την αλληλογραφία, να αποδράσει από μία χώρα που δεν αγαπούσε πλέον. Έτσι αργά κύλησαν άλλα τέσσερα χρόνια, όταν άρχισε να αλληλογραφεί με τον Αϊβαλιώτη, Αλέξανδρο Δοίζο. Ο τριαντάχρονος καθηγητής γαλλικών Αλέξανδρος Δοίζος είχε σπουδάσει στο Παρίσι και εργαζόταν στην Κωνσταντινούπολη, συγκέντρωσε με την ευγένεια και την παιδεία το ενδιαφέρον της εικοσάχρονης Έμμα. Η φιλική σχέση τους εξελίχθηκε σιγά-σιγά σε ερωτική, και οι δύο νέοι κατάφεραν να συναντηθούν τρία χρόνια μετά την πρώτη επιστολή τους, στο Παρίσι. Η χημεία του έρωτα τους έδεσε σε ένα ταξίδι ζωής και παρά τις έντονες αντιδράσεις της Ελένης, παντρεύτηκαν στην Μασσαλία.

Η Κωνσταντινούπολη ήταν ο πρώτος σταθμός της Έμμα και μαζί η εγκυμοσύνη και το πρώτο της παιδί, η Ελένη, για να ακολουθήσει η μετακόμιση στην Αθήνα και το δεύτερο παιδί, η Ρενέ και λίγο αργότερα το τρίτο, η Ζωρζ. Μέσα από την ιστορία της Έμμα ξεπηδούν ιστορίες από τόπους και χρόνους μακρινούς.

Η Ζωρζ Σαρή είχε γράψει: «Δεν κουραζόμουν γράφοντας τα βιβλία μου. Τους είχα πάντα όλους γύρω μου, ανθρώπους αληθινούς, ζωντανούς ακόμα κι όταν είχανε πια πεθάνει. Έτσι ήταν κι η μητέρα μου - νεκρή από χρόνια, όμως ολοζώντανη όταν έγραφα το πρώτο μου βιβλίο, και το άλλο, και το άλλο... Κι έτσι ολοζώντανη έμεινε στη μνήμη μου η τρέλα της, που πολύ αργότερα μάθαμε ότι δεν ήταν τρέλα αλλά μια νόσος γνωστή σήμερα στον καθένα - Αλτσχάιμερ.

Στο βιβλίο μου «Το προτελευταίο σκαλοπάτι», αισθάνθηκα την ανάγκη να χαρίσω στην Έμμα τη ζωή που δεν είχε, το τέλος μιας δυναμικής γυναίκας, ικανής να ξεπεράσει τον πόνο και να σταθεί στα πόδια της αυτάρκης κι αξιοπρεπής.


Η συγγραφέας ΖΩΡΖ ΣΑΡΗ.

zorz-sarri p02

Η φιλόλογος Δρ. Χρύσα Κουράκη γράφει στο ιντερνετικό περιοδικό remaliaclub.gr:  Η Ζωρζ Σαρή είναι μία από τις πιο σημαντικές συγγραφείς παιδικής λογοτεχνίας στην Ελλάδα. Πολυγραφότατη ξεχωρίζει για τα θέματα που επιλέγει για τα βιβλία της, για τους ανθρώπινους ήρωές της που ζουν καθημερινά και αντιμετωπίζουν τα προβλήματα της ζωής, για το απλό της ύφος, την απομάκρυνσή της από απλές και κλασικές αφηγηματικές τεχνικές, για την άμεση και μη διδακτική προσέγγιση και παρουσίαση του παιδιού μέσα από τα έργα της και για τη σφαιρική της όραση γύρω από το σύγχρονο παιδί. Αυτό που χαρακτηρίζει το σύνολο του έργου της είναι το βιωματικό της γράψιμο και η ανάγκη της να εκφραστεί μέσα από αυτό, γεγονός όμως που δεν αποκλείει τη δημιουργική φαντασία και τα μυθοπλαστικά στοιχεία που ενυπάρχουν σε όλα τα βιβλία της.

Τη σημαντικότερη προσφορά της στο χώρο της λογοτεχνίας αποτέλεσε η συμβολή της στη "στροφή" που πραγματοποιήθηκε στην ελληνική παιδική και νεανική λογοτεχνία τη δεκαετία του 1970. Με τα έργα της αποτέλεσε μια από τους πρώτους συγγραφείς που οδήγησαν στην απομάκρυνση της ελληνικής παιδικής λογοτεχνίας από τα πρότυπα του 19ου αιώνα, στα οποία κυριαρχούσε το προστατευτικό ύφος, ο ηθικοπλαστικός διδακτισμός και η προβολή ενός ιδεατού κόσμου. Η Ζωρζ Σαρή αντιμετώπισε το παιδί ως αυτόνομο άτομο με δική του προσωπικότητα και προέβαλε ήρωες ρεαλιστικούς. Παράλληλα άρχισε να εισάγει πολιτικά και ιστορικά θέματα σε βιβλία για παιδιά, γεγονός που είχε ως αποτέλεσμα η πολιτική σκέψη να μην αποτελεί πια προνόμιο μόνο των ενηλίκων.

zorz-sarri p05

Ωστόσο, πέρα από τα ιστορικά και πολιτικά θέματα που προσέγγισε η Ζωρζ σαρή χαρακτηριστική είναι και η ενασχόλησή της με μια ποικιλία θεμάτων, τα οποία προέρχονται από την καθημερινότητα της κοινωνικής ζωής. Οι υποθέσεις των έργων της αναφέρονται στις σχέσεις των ανθρώπων, στην αντιμετώπιση των προβλημάτων που πλήττουν τις σύγχρονες κοινωνίες, στον έρωτα και στη φιλία, θέματα ιδωμένα, συνήθως, μέσα από τα παιδικά και εφηβικά μάτια των ηρώων ενώ ταυτόχρονα δεν ξεχνά την παράδοση, τα ήθη και τα έθιμα της Ελλάδας. Έτσι τα βιβλία της Ζωρζ Σαρή καλύπτουν μια ευρεία γκάμα μυθιστορηματικών ειδών, που περιλαμβάνει ιστορικά, πολιτικά, κοινωνικά ηθογραφικά και εξελικτικά μυθιστορήματα (Bildungsroman).

H επιτυχία των έργων, όμως, της Ζωρζ Σαρή δεν έγκειται μόνο στο άρτιο γράψιμο και στην επιλογή των θεμάτων της. Βασικό στοιχείο της μεγάλης απήχησης των έργων της στο αναγνωστικό κοινό αποτελεί και η ικανότητά της να μεταφέρει στον αναγνώστη βιώματα δικά της αλλά και ξένα με τέτοιο τρόπο ώστε τα έργα της να γίνονται ζωντανά και να αποκτούν ρεαλιστική υπόσταση, ενώ οι αναγνώστες της να "νιώθουν" ως δικό τους βίωμα αυτό που η συγγραφέας τους έχει τόσο πειστικά μεταφέρει. Με το συγκεκριμένο τρόπο η Ζωρζ Σαρή μπορεί να 'ζει" σε διαφορετικές καταστάσεις και εποχές και να τις αναπλάθει με μεγάλη πειστικότητα, κάνοντας μικρούς και μεγάλους να ταυτίζονται με τους ήρωες των έργων της, ένας από τους οποίους - ίσως και ο πιο σημαντικός - είναι η ίδια η συγγραφέας σε διάφορα στάδια της ζωής της.

Σήμερα, 32 χρόνια μετά την πρώτη εμφάνιση της Ζωρζ Σαρή στο χώρο του βιβλίου, είναι βέβαιο πως στο έργο της συνδυάζεται η ποιότητα με την ποσότητα. Πρόκειται για μια καταξιωμένη συγγραφέα που συνεχίζει να γράφει και να μάχεται για το παιδικό βιβλίο και το έργο της έχει σφραγίσει τη σύγχρονη ελληνική παιδική λογοτεχνία.

Βιογραφικό Σημείωμα

zorz-sarri p06

Η Ζωρζ Σαρή γεννήθηκε το 1925 στη Αθήνα από Γαλλίδα μητέρα και Έλληνα πατέρα. Κατά τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής άρχισε να φοιτά στη Δραματική Σχολή του Δημήτρη Ροντήρη. Αργότερα, στο Παρίσι, συνέχισε να παρακολουθεί μαθήματα υποκριτικής στη σχολή του Σαρλ Νιτλέν. Το 1962 επέστρεψε στην Ελλάδα όπου συνέχισε να παίζει στο θέατρο και στον κινηματογράφο.

Η συγγραφική της καριέρα άρχισε το 1969 με το Θησαυρό της Βαγίας, ένα μυθιστόρημα που ξεκίνησε σαν παιχνίδι με τα παιδιά της και τους φίλους τους και το οποίο είχε και εξακολουθεί να έχει μεγάλη εκδοτική επιτυχία. Από το 1969 μέχρι σήμερα έχει γράψει μυθιστορήματα για παιδιά και εφήβους, νουβέλες, θεατρικά παιδικά έργα και ιστορίες για μικρά παιδιά. Επίσης στο ενεργητικό της έχει δεκατέσσερις μεταφράσεις μυθιστορημάτων από τα γαλλικά. Όλα τα βιβλία της έχουν κάνει αρκετές επανεκδόσεις και μερικά από αυτά έχουν βραβευτεί. Το 1994 βραβεύτηκε με το Κρατικό Βραβείο Παιδικού Λογοτεχνικού Βιβλίου καθώς και από τον Κύκλο Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου, ο οποίος τη βράβευσε ξανά το 1999. Επίσης το 1988 προτάθηκε για το βραβείο Χ.Κ. Άντερσεν.

 

Τίτλος: Το προτελευταίο σκαλοπάτι
Συγγραφέας: Ζωρζ Σαρή
Εκδότης: Εκδόσεις Πατάκη


    

logo-3d-small