Αρχιτεκτονικές μεταμορφώσεις. Μητροπολιτικά κέντρα τόμος I.

arhitectonikes-metamorfoseis1Παλάτια σε μουσεία, βιομηχανικά κτίρια σε πολιτιστικά κέντρα, παραδοσιακά σπίτια σε βίλες διακοπών –δεν υπάρχουν όρια στη νέα σχεδίαση παλιών, εγκαταλειμμένων κτισμάτων, αναμιγνύοντας το παλιό με το καινούργιο.

Σχετικά πρόσφατα η δημιουργική πρόκληση που εμπεριέχεται στη μεταμόρφωση δειγμάτων της παλιότερης αρχιτεκτονικής κέρδισε έδαφος στην Ελλάδα. Η πρώτη ύλη που επεξεργάζονται με ευρηματικότητα οι σύγχρονοι αρχιτέκτονες είναι ιδιαίτερα πλούσια και ποικίλη: ιστορικά υπολείμματα από την αρχαιότητα μέχρι έργα από τις πρόσφατες δεκαετίες.

Στο έργο αυτό, που στο μεγαλύτερο μέρος του εικονογραφήθηκε εξαιρετικά από τον φωτογράφο Γιώργη Γερόλυμπο, συγκεντρώνονται για πρώτη φορά τα πιο αξιόλογα δείγματα τέτοιων σύγχρονων επεμβάσεων σε παλιά κελύφη από όλη την Ελλάδα. Ο πρώτος τόμος περιλαμβάνει έργα από την Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη.

Μέσα στους δύο τελευταίους αιώνες, ο επιστημονικός κλάδος της τριπλής σχέσης μας με τα ιστορικά κτίρια -δηλαδή η προστασία, η συντήρηση και η αποκατάσταση- έχει κάνει εντυπωσιακά άλματα. Παράλληλα, έχουν εξελιχτεί και οι τρόποι ένταξης νέων χρήσεων σε πρόσφορα παλαιά κελύφη, τα οποία ενσωματώνονται στη σύγχρονη ζωή -κεντρικό θέμα αυτού του βιβλίου. Η διπλή αυτή πράξη, ένταξη και ενσωμάτωση, χαρακτηρίζει τη μεταμόρφωση της παλαιότερης αρχιτεκτονικής από την αρχική της κατάσταση σε κάτι ριζικά διαφορετικό, ως προς τη μορφή και το περιεχόμενο.

Ως διδακτικό βοήθημα, το παλαιό τοποθετείται στο ανατομικό τραπέζι και τεμαχίζεται στα επιμέρους ομοιογενή συστατικά του -ως ιερό σώμα, ταριχεύεται με αναστρέψιμες χειρονομίες, ώστε να ξεγελάσει τη φθορά του χρόνου- ως χρηστικό αντικείμενο, μεταμφιέζεται σε υβρίδιο που κυκλοφορεί στον κόσμο των ζωντανών.

Αυτού του είδους οι επεμβάσεις σε παλαιότερα κτίσματα ανήκουν πλέον στην καθημερινότητα μας. Το ανεξάντλητο πρωτογενές υλικό που βρίσκεται στη διάθεση μας διαρκώς διευρύνεται φτάνοντας έως το παρόν, ο κατάλογος των αρχιτεκτονικών μεταμορφώσεων απλώνεται απέραντος, και οι διεθνώς καταχωρημένες περιπτώσεις υποδειγματικής εφαρμογής τις τελευταίες δεκαετίες είναι εντυπωσιακές. Όλες οι ενδείξεις μαρτυρούν ότι παρακολουθούμε την ανάπτυξη ενός μεγάλου και δυναμικού ρεύματος στην αρχιτεκτονική δημιουργία, άμεσα ή έμμεσα συνδεμένου με το αντικείμενο, που επηρεάζει αισθητά την παραγωγή της καθαυτό νέας αρχιτεκτονικής. Γι' αυτό, δίκαια διεκδικεί τουλάχιστον ισότιμη με αυτήν αναγνώριση. [...] Τα έργα που παρουσιάζονται στον Α' τόμο των "Αρχιτεκτονικών μεταμορφώσεων" προέρχονται από τις περιοχές της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης. [...] (από τον πρόλογο του βιβλίου)

arhitectonikes-metamorfoseisΟ αρχιτέκτων Δημήτρης Φιλιππίδης (ΕΜΠ, 1962), μετά το 1975 είναι καθηγητής πολεοδομίας και σήμερα ομότιμος καθηγητής του Τμήματος Αρχιτεκτόνων ΕΜΠ. Εργάστηκε σε διάφορα μεγάλα και μικρά σχήματα γραφείων εκπονώντας αρχιτεκτονικές και πολεοδομικές μελέτες (1964-1995) και διακρίθηκε σε διαγωνισμούς. Έχει δημοσιεύσει άρθρα και κριτικές βιβλίων για την ελληνική παραδοσιακή και σύγχρονη αρχιτεκτονική, την πολεοδομία και την εκπαίδευση των αρχιτεκτόνων. Έχει επιμεληθεί αφιερώματα και μονογραφίες αρχιτεκτόνων, καθώς και τους έξι πρώτους τόμους της σειράς "Ελληνική Παραδοσιακή Αρχιτεκτονική" (1980-1988).
Η σειρά των αυτοτελών ντοκιμαντέρ «Από τον Καλλικράτη στον Καλατράβα», για την αρχιτεκτονική και το (νεο)ελληνικό πολιτισμό που επιμελείθηκε και παρουσιάσε ο ομότιμος Καθηγητής Αρχιτεκτονικής του Μετσόβειου Πολυτεχνείου Δημήτρης Φιλιππίδης ήταν μοναδική για την ελληνική τηλεόραση.
H σειρά κατέγραψε τoν τρόπο δόμησης και διαμόρφωσης του αστικού χώρου, τους τύπους των ιδιωτικών και δημόσιων κτισμάτων και το ιστορικό πλαίσιο (οικονομικές-πολιτικές-κοινωνικές συνθήκες) μέσα στις οποίες αυτοί οι τρόποι αναπτύχθηκαν και συνυπάρχουν στη σημερινή ελληνική κοινωνία.

 

Συγγραφέας : Δημήτρης Φιλιππίδης
Φωτογράφος: Γιώργης Γερόλυμπος
Εκδότης : ΜΕΛΙΣΣΑ