Εθισμός στο διαδίκτυο και άλλες διαδικτυακές συμπεριφορές υψηλού κινδύνου.

slirΤο Διαδίκτυο έχει αναδειχτεί σε ένα εξαιρετικά σημαντικό μέσο για προσωπική επικοινωνία, ακαδημαϊκή έρευνα, ανταλλαγή πληροφοριών και ψυχαγωγία. Ενώ, όμως, τα θετικά στοιχεία είναι πασιφανή, αυξάνεται διαρκώς η ανησυχία για την ανάπτυξη παθολογικών συμπεριφορών σε σχέση με αυτό.

Τι είναι όμως ο εθισμός στο Διαδίκτυο (internet addiction)?  Είναι μια σχετικά νέα μορφή εξάρτησης, που προτάθηκε ως όρος πρώτη φορά από τον Goldberg (1995) και έγινε δημοφιλής με την καινοτόμο έρευνα της Young (1996), αναφέρεται στην «καταναγκαστική, υπερβολική χρήση του διαδικτύου και τον εκνευρισμό ή δυσθυμική συμπεριφορά που παρουσιάζεται κατά τη στέρησή της» (Mitchell, 2000). Ο εθισμός στο Διαδίκτυο αν και δεν έχει επισήμως αναγνωρισθεί ως κλινική οντότητα παρά μόνο σε Κίνα, Ν.Κορέα και Ταιβάν, αποτελεί μια κατάσταση, που προκαλεί σημαντική έκπτωση στην κοινωνική και επαγγελματική ή ακαδημαϊκή λειτουργικότητα του ατόμου (Πηγή: wikipedia).

Οι επιδράσεις στη σωματική υγεία από την πολύωρη έκθεση στην οθόνη και τον καθιστικό τρόπο ζωής, ο εθισμός στο Διαδίκτυο, στο διαδικτυακό τζόγο και τη διαδικτυακή πορνογραφία, η υπερβολική ενασχόληση των νέων με τα διαδικτυακά παιχνίδια και τις ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης, η ανάδυση νέων τύπων αντικοινωνικών συμπεριφορών που εκφράζονται με την παρενόχληση, τον εκφοβισμό, το ηλεκτρονικό έγκλημα και τις διαδικτυακές αυτοκτονίες απασχολούν πλέον επιστήμονες διαφορετικών επιστημονικών πεδίων.

Με δεδομένο ότι οι παθολογικές συμπεριφορές που αναπτύσσονται στο Διαδίκτυο από ενηλίκους και παιδιά έχουν σημαντικές συνέπειες κοινωνικής, επαγγελματικής και ψυχολογικής φύσης, το παρόν βιβλίο φιλοδοξεί να αποτελέσει ένα χρήσιμο οδηγό γνωριμίας με αυτές τις παθολογικές συμπεριφορές αλλά και να προτείνει τρόπους αντιμετώπισης των εξαρτήσεων και στήριξης των ανθρώπων που αντιμετωπίζουν προβλήματα από την παθολογική χρήση του Διαδικτύου. Μπορεί δε να διαβαστεί τόσο από εκπαιδευτικούς όσο και από γονείς.

Ο Μανώλης Σφακιανάκης κατά την παρουσίαση του βιβλίου τόνισε ότι: «Κάποιοι δεν θέλουν να καταλάβουν ότι το έγκλημα έχει μεταλλαχθεί από παραδοσιακό σε ηλεκτρονικό. Φτάσαμε στο σημείο να διαχειριζόμαστε ανθρώπινες ζωές. Είναι βαρύ το φορτίο που έχουμε να σηκώσουμε. Το βιβλίο γράφτηκε με πόνο ψυχής, είναι ένα απόσταγμα των χιλιάδων δράσεων που κάνουμε» και συνεχίζοντας πρόσθεσε ότι στην Ελλάδα η νομοθεσία είναι ακόμα σε πρώιμα στάδια στο θέμα αυτό ακολουθώντας το ηλεκτρονικό έγκλημα.

Έναν πρακτικό οδηγό των παθολογικών συμπεριφορών που αναπτύσσονται στο Διαδίκτυο (παιδική πορνογραφία, διαδικτυακές απάτες, διακίνηση παράνομων ουσιών, πειρατεία λογισμικού, παραβίαση προσωπικών δεδομένων, διαδικτυακός εκφοβισμός, εθισμός και ψυχογενής ανορεξία στο Διαδίκτυο), αλλά και του τρόπου προφύλαξης των παιδιών από τους γονείς τους από τις αρνητικές επιπτώσεις της χρήσης του αποτελεί το βιβλίο «Εθισμός στο Διαδίκτυο».

Την έκδοση συνυπογράφουν μαζί με τον Μανώλη Σφακιανάκη και ο πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Μελέτης της Διαταραχής Εθισμού στο Διαδίκτυο, Κωνσταντίνος Σιώμος και ο ψυχίατρος Γεώργιος Φλώρος.

«Η καινοτομία του βιβλίου είναι ότι αποτελεί το πρώτο διεπιστημονικό σύγγραμμα για το θέμα αυτό, όπου ένας καταξιωμένος αστυνομικός διευθυντής συνεργάζεται με ειδικούς της ψυχικής υγείας» εξήγησε ο κ. Σιώμος.

Στο βιβλίο σκιαγραφείται, εξάλλου, και το προφίλ του Έλληνα εθισμένου στο Διαδίκτυο. Ο εθισμός εμφανίζεται κυρίως σε αγόρια (σε ποσοστό 90%), με μέσο όρο ηλικίας τα 15 έτη. Ο μέσος όρος των ετών χρήσης του ηλεκτρονικού υπολογιστή πριν από τη διάγνωση του εθισμού είναι τα έξι χρόνια. Οι εθισμένοι σερφάρουν στο Διαδίκτυο περίπου 42 ώρες την εβδομάδα, ενώ εθίζονται σε ποσοστό 97% στα διαδικτυακά παιχνίδια. Η χρήση του Διαδικτύου μεταξύ των εθισμένων εφήβων γίνεται στο σπίτι σε ποσοστό 79%, σε Ίντερνετ καφέ 67% και στο σχολείο 17%. Τέλος, στο 72% των περιπτώσεων η ψυχιατρική συμπτωματολογία έπεται του εθισμού.

imageΟ Μανώλης Σφακιανάκης, γεννήθηκε στις 9 Φεβρουαρίου 1963 Γονείς του είναι ο πατήρ Ευάγγελος και η πρεσβυτέρα Μαρία, ενώ αδέρφια του ο Μιχάλης και η Ολυμπία Μέχρι τα δεκαοχτώ του χρόνια διέμενε στα Χανιά Κρήτης (χωριό Σπηλιά Κισσάμου) Τελείωσε το λύκειο στα Χανιά και κατόπιν σπούδασε Ανάλυση και Προγραμματισμό Ηλεκτρονικών Υπολογιστών Το 1982 εισήχθη στη Σχολή Ενωμοταρχών και το 1986 στη Σχολή Υπαστυνόμων Εργάζεται στην Αστυνομία εδώ και τριάντα χρόνια, από τα οποία τα δεκαοχτώ ασχολείται αποκλειστικά με τη διερεύνηση ηλεκτρονικών εγκλημάτων Εκπαιδεύτηκε στο Λονδίνο στο έγκλημα που αφορά το πλαστικό χρήμα (plastic crime) και στο FΒΙ σε θέματα σχετικά με την τρομοκρατία στο Διαδίκτυο (cyber terrorism) Από το 1995 έως το 2011 υπηρέτησε στη Διεύθυνση Ασφαλείας Αττικής και στοΤμήμα Οικονομικών Εγκλημάτων, υπεύθυνος για τη Δίωξη του Ηλεκτρονικού Εγκλήματος Από το 2011 υπηρετεί στην Υπηρεσία Οικονομικής Αστυνομίας και Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος και είναι επικεφαλής της Υποδιεύθυνσης Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος Έχει χειριστεί περισσότερες από πέντε χιλιάδες πεντακόσιες υποθέσεις που αφορούν το κυβερνοέγκλημα Έχει λάβει πολλές τιμητικές διακρίσεις, μεταξύ άλλων, από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας για την προσφορά του, από τον υπουργό Παιδείας για αποτροπή ανήλικου μαθητή από αυτοκτονία, από τον υπουργό Οικονομικών ως ένας από τους καλυτέρους μάνατζερ στο δημόσιο τομέα, από το FΒΙ δυο φορές για την προσφορά του στη διερεύνηση- εξιχνίαση κυβερνοεγκλημάτων που αφορούσαν παιδική πορνογραφία, από το Χαμόγελο του Παιδιού για την πάταξη του φαινομένου της παιδικής πορνογραφίας, από την Επιστημονική Ένωση Δικηγόρων e-Themis κλπ Είναι επίσης καθηγητής στην Αστυνομική Ακαδημία.

siomosΟ Κωνσταντίνος Σιώμος είναι ψυχίατρος παιδιών και εφήβων και διδάκτορας της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας με θέμα "Εθισμός των εφήβων στους Ηλεκτρονικούς Υπολογιστές και στο Διαδίκτυο: Ψυχιατρικά συμπτώματα και διαταραχές ύπνου". Είναι κάτοχος μεταπτυχιακού διπλώματος εξειδίκευσης της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων στην Κοινωνική Ψυχιατρική -Παιδοψυχιατρική. Από το Σεπτέμβριο του 2008 έως τον Απρίλιο του 2010 υπήρξε υπεύθυνος σχεδιασμού και οργάνωσης του πρώτου Ειδικού Ψυχιατρικού Ιατρείου για τον Εθισμό στο Διαδίκτυο στην Ελλάδα, στο Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης. Κατέχει μεγάλη εμπειρία στη διάγνωση και θεραπεία της Διαταραχής Εθισμού στο Διαδίκτυο, καθώς ανέλαβε τη διαχείριση πολυάριθμων κλινικών περιπτώσεων εθισμένων εφήβων. Το Μάρτιο του 2008 και τον Ιούλιο του 2011 κλήθηκε, μετά από τιμητική πρόσκληση της Μόνιμης Επιτροπής Έρευνας και Τεχνολογίας και της Μόνιμης Επιτροπής Ισότητας, Νεολαίας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων της Βουλής αντίστοιχα, να συμμετάσχει ως εξειδικευμένος επιστήμονας στις εργασίες της, καταθέτοντας τα στοιχεία των ερευνών του για τον εθισμό των εφήβων στο Διαδίκτυο, καθώς και προτάσεις για το σχεδιασμό μιας εθνικής πολιτικής για την πρόληψη των κινδύνων των νέων τεχνολογιών στα άτομα νεαρής ηλικίας. Έχει πολυάριθμες δημοσιεύσεις σε διεθνή και ελληνικά επιστημονικά περιοδικά και ανακοινώσεις σε διεθνή και πανελλήνια ιατρικά συνέδρια. Επίσης, είναι αξιολογητής επιστημονικών ερευνών σχετικών με τις παθολογικές διαδικτυακές συμπεριφορές στα διεθνή επιστημονικά περιοδικά "Cyberpsychology and Behaviour", "Child Psychiatry and Human Development", "Environmental Research and Public Healtrh" και "Yonsei Medical Journal". Επιπλέον, έχει διατελέσει αξιολογητής επιστημονικών προτάσεων για χρηματοδότηση στο πεδίο της Διαταραχής Εθισμού στο Διαδίκτυο. Είναι ιδρυτικό μέλος και πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Μελέτης της Διαταραχής Εθισμού στο Διαδίκτυο με έδρα τη Λάρισα (www.hasiad.gr). Από την ίδρυση της εταιρείας, το Νοέμβριο του 2008, έχει συμμετάσχει σε πολυάριθμες ενημερώσεις του κοινού και σε εκπαιδευτικές δραστηριότητες απευθυνόμενες σε επαγγελματίες υγείας και εκπαίδευσης σχετικά με το νέο φαινόμενο σε Ελλάδα και Κύπρο. Ζει και εργάζεται ως ιδιώτης ψυχίατρος παιδιών και εφήβων στην πόλη της Λάρισας.

floros2Ο Γεώργιος Φλώρος είναι ψυχίατρος και ψυχοθεραπευτής. Είναι ιδρυτικό μέλος και αντιπρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Μελέτης της Διαταραχής Εθισμού στο Διαδίκτυο. Επίσης, είναι υπεύθυνος σχεδιασμού και οργάνωσης της συμβουλευτικής υπηρεσίας φοιτητών προς αντιμετώπιση της παθολογικής χρήσης Η/Υ και Διαδικτύου του ΑΠΘ από την ίδρυση της, ενώ συνεισφέρει ως επιστημονικός συνεργάτης στις δραστηριότητες της Β΄ Πανεπιστημιακής Ψυχιατρικής Κλινικής του ΑΠΘ. Το συγγραφικό του έργο περιλαμβάνει περισσότερα από δεκαπέντε άρθρα σε επίσημα επιστημονικά περιοδικά της Ελλάδας και του εξωτερικού, ενώ έχει συμμετάσχει σε πλήθος ομιλιών και παρουσιάσεων στο ευρύ κοινό αλλά και σε διεθνή συνέδρια με θέμα τον εθισμό και άλλες παθολογικές συμπεριφορές στο Διαδίκτυο. Εξειδικεύεται σε περιπτώσεις υπερβολικής ενασχόλησης-εθισμού σε Η/Υ και Διαδίκτυο, προσφέροντας ψυχοθεραπευτικά προγράμματα παρέμβασης, συμβουλευτικής οικογενειών και προώθησης εναλλακτικών δραστηριοτήτων με στόχο την επανασύνδεση με την πραγματική ζωή, μακριά και πέρα από την εικονική πραγματικότητα, με παράλληλη λελογισμένη χρήση των τεχνολογικών μέσων, όπως απαιτείται από τη σύγχρονη κοινωνία. Ζει και εργάζεται στη Θεσσαλονίκη.

Συγγραφείς: Μανώλης Σφακιανάκης, Κωνσταντίνος Σιώμος, Γεώργιος Φλώρος
Εκδότης: Εκδόσεις Λιβάνη

logo-3d-small