Ο ακαδημαϊκός Νίκος Χατζηκυριάκος-Γκίκας.

 

037

Γεννημένος στην Αθήνα το 1906, έδειξε από μικρός την ιδιαίτερη κλίση του προς το σχέδιο. Στα μαθητικά του χρόνια πήρε μαθήματα ζωγραφικής από τον Κωνσταντίνο Παρθένη.
 
Το 1922 πήγε στο Παρίσι, όπου παράλληλα με τις σπουδές του στη γαλλική φιλολογία και την αισθητική στη Σορβόνη, παρακολούθησε μαθήματα ζωγραφικής και χαρακτικής στην Academie Ranson, με δασκάλους τον Bissiere και τον Δ. Γαλάνη.

"Mου μένει αξέχαστο το πρώτο μάθημα του Παρθένη", έγραψε στην αυτοβιογραφία του. "Eκρέμασε έναν σπάγκο από τη λάμπα και μου είπε να τον ζωγραφίσω. Tέτοιο πράγμα δεν μου είχε περάσει από τον νου. Mε καλοσύνη αλλά και με το σαρκαστικό χαιρέκακο μειδίαμά του, μου έδειξε ο Παρθένης πώς να βλέπω προσεκτικά ότι ένα μέρος του σπάγκου ήταν φωτεινό, το άλλο σκούρο και τις άπειρες εναλλαγές καθ’ όλη τη διαδρομή του σπάγκου μέσα σε διαφορετικά φόντα".

gikasΤο 1934, καταξιωμένος ήδη καλλιτέχνης με πολλές ατομικές και ομαδικές εκθέσεις στο ενεργητικό του, εγκατέλειψε το Παρίσι και εγκαταστάθηκε στην Αθήνα. Στα 1935 - 1937 συνεργάστηκε με τον αρχιτέκτονα Πικιώνη, τον σκηνοθέτη Καραντινό και τον ποιητή Παπατζώνη στην έκδοση του περιοδικού Το Τρίτο Μάτι. Το 1941 εξελέγη καθηγητής στην έδρα του Σχεδίου της Αρχιτεκτονικής Σχολής του Εθνικού Μετσοβίου Πολυτεχνείου, όπου και δίδαξε έως το 1958. Το 1973 εξελέγη μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, το 1979 ανακηρύχθηκε επίτιμος διδάκτορας της Αρχιτεκτονικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και το 1986 εξελέγη μέλος της Βασιλικής Ακαδημίας του Λονδίνου.

Ο Νίκος Χατζηκυριάκος-Γκίκας ποτέ δεν πίστεψε σε παρθενογενέσεις. Ο ίδιος έλεγε χαρακτηριστικά, «αν ο σπόρος που έπεσε είναι γόνιμος, ένα μεγάλο καλλιτεχνικό κέντρο αναπτύσσεται, όπου τα γηγενή χαρίσματα μπολιάζονται στο ξένο δείγμα και πολλαπλασιάζονται σ' ένα τέλεια πρωτότυπο δημιούργημα». Οι παραδόσεις που τον μεγάλωσαν έγιναν ο ακρογωνιαίος λίθος του που σε συνδυασμό με τις επιρροές των Braque και Picasso αλλά και η επιρροή της κινέζικης και της ιαπωνικής τέχνης τον οδήγησαν να δημιουργήσει αριστουργήματα και δικαίως να ονομαστεί πατριάρχης της Ελληνικής ζωγραφικής.

gikas2Θα ήταν όμως λάθος να μείνει στην μνήμη μας μόνο ως ζωγράφος γιατί έτσι θα διαγράφαμε ένα τεράστιο κομμάτι δουλειάς του. Γιατί ο Χατζηκυριάκος- Γκίκας με όση αγάπη έσκυψε πάνω στον καμβά του, με άλλη τόση αγάπη και μεράκι ασχολήθηκε με τη χαρακτική, τη γλυπτική, την εικονογράφηση βιβλίων αλλά και τη σκηνογραφία. Με ιδιαίτερο ζήλο ασχολήθηκε με την Αρχιτεκτονική από την θέση του καθηγητή της Αρχιτεκτονικής Σχολής του Ε.Μ.Π. Η συνεργασία του με τον Πικιώνη πάνω στα θέματα της αρχιτεκτονικής μας κληρονομιάς, οι διαλέξεις, οι μελέτες, τα άρθρα για την αρχιτεκτονική και την αισθητική και τα δοκίμια για την Ελληνική τέχνη υποδηλώνουν την αγάπη του Χατζηκυριάκου – Γκίκα για την αρχιτεκτονική.
 
Τον θεωρούσαν απόμακρο αλλά η ιστορικός τέχνης Nτόρα Hλιοπούλου - Pογκάν, που τον γνώριζε καλά και ήταν, μεταξύ άλλων, επιμελήτρια της έκθεσης για τον ζωγράφο στο Mουσείο Mπενάκη έχει πει: «Φαινόταν αποστασιοποιημένος και απόμακρος, αλλά στην πραγματικότητα ήταν ένα παιδί. Eνθουσιαζόταν με το παραμικρό και ήταν εξαιρετικά ευθύβολος στα σχόλιά του. Δεν είχε μεγάλη ιδέα για τον εαυτό του, λάτρευε την απλότητα.

Δημοσίευση: Χριστίνα Κατσίκη
Θέμα: Ζωγραφική
Ήταν ένας πραγματικός αστός που δεν ανεχόταν την προστυχιά, τη βρισιά, την εμπάθεια. Eίχε συναίσθηση των διαχρονικών αξιών και της ποιότητας. Aγαπούσε την Eλλάδα. Eίχε πλούσιο έρμα, μεγάλο συναισθηματικό κόσμο. Δεν τον άγγιζαν οι μικρότητες».
 
  
 
Πηγές: Βικιπαίδεια, ypeppas.blogspot.com, benaki.gr
 

 






sxediastiko